Menu
Thematische Inleiding in de Filosofie

Deze leergang heeft tot doel HOVO-cursisten een diepgaande inleiding te geven in het wijsgerig denken. De leergang bestaat uit vier hoofdthema’s die gekozen zijn omdat ze elk binnen de filosofie een belangrijke rol spelen: 1. Kennis, waarheid, wetenschap. 2. Bewustzijn, ziel, geest; 3. Levensfilosofie, zingeving, levenskunst;  4. Ethiek, esthetiek. De onderwerpen lijken vrij veel op de onderwerpen die ik de reeks Grote Vragen heb besproken. Maar hier kunnen ze diepgaander aan de orde komen

 TitelOnderwerpenSeizoen/jaar
1Kennis, waarheid, wetenschap

1. Wat is filosofie?

2. Wat zijn waarheid/kennis en kunnen we hen bereiken?

3. Wat is wetenschap? Hoe kunnen we wetenschap onderscheiden van niet-wetenschap? (o.a. Popper, Kuhn)

4. Beknopte inleiding in logica en argumentatieleer.  

5. Wat verstaan we onder ‘werkelijkheid’? Wat is de basale structuur van de werkelijkheid? Kunnen we überhaupt begrijpen dat er een werkelijkheid is? (Plato, Thomas, Leibniz) 

6. Wat kan wetenschap en/of filosofie wel en niet zeggen over de werkelijkheid? (Wittgenstein)

 

Najaar 2020
2Bewustzijn, ziel, geest

1. Wat wordt bij belangrijke denkers verstaan onder ziel, geest en bewustzijn?

2. Enkele posities over lichaam en geest in de geschiedenis van de filosofie (Plato, Aristoteles, Descartes, Kant, Nietzsche).

3. Wat is bewustzijn? Wat zijn zijn basale kenmerken?

4. Hoe verhoudt bewustzijn zich tot de fysische werkelijkheid/hersenen? Fysicalisme, panpsychisme en naturalistisch dualisme als mogelijke posities. (Dennett, McGinn, Chalmers, Goff)

 

Voorjaar 2021
3Het menselijk bestaan; zin, levensfilosofie en levenskunst

1. Wat is zin? Wat is zoeken naar zin? Is er relatieve zin of is er absolute zin? De ervaring van zinloosheid.

2. Psychisch lijden als ervaring van zinloosheid (Kierkegaard, Nietzsche, Frankl)

3. Zin en zelfverwerkelijking. Een model van zingeving.

4. Levenskunst bij Griekse filosofen (Epicurus, de Stoa).

5. Existentiële thema’s: geluk, eenzaamheid, liefde, vrijheid, dood.

 

Najaar 2021
4Ethiek en esthetiek

1. Ethiek: de dimensie van goed en kwaad.

2. De deugdleer van Aristoteles

3. De ethiek van Kant

4. De ethiek van Levinas

5. De morele catastrofe bij Nietzsche.

6. Esthetiek: het domein van het schone, het sublieme, de kunst 

7. Wat is schoonheid, het sublieme en het verhevene?

8. Kunst als uitdrukking van aardse mystiek

 

Voorjaar 2022

 

 

Huidige cursus in deze leergang