Docenten HOVO Brabant

De kwaliteit van ons onderwijs staat en valt bij de kwaliteit van onze docenten. De selectie van docenten gebeurt dan ook zorgvuldig en altijd na een persoonlijk gesprek. De docenten zijn deskundig op hun vakgebied  en benoembaar in het hoger onderwijs. Daarnaast zijn zij gemotiveerd aan studenten vanaf 50 jaar college te geven.

Hieronder ziet u het overzicht van de docenten die momenteel actief zijn en een cursus aanbieden. Wanneer u klikt op de naam van de docent, ziet u een foto, een kort cv en de curusssen die de docent geeft.

prof.dr. Wouter van Beek
Wouter van Beek werkte lang als cultureel antropoloog aan de Universiteit van Utrecht, en zette van 2007-2016 de leerstoel Antropologie van de Religie aan Tilburg University. Hij verrichtte uitgebreid veldwerk onder de Kapsiki/Higi van Noord Kameroen en Noordoost Nigeria en onder de Dogon van Mali waarover hij veel publiceerde. Daarnaast deed hij onderzoek in Namibië. Zijn belangrijkste specialisaties daarin zijn de schriftloze religies, toerisme en orale tradities. 

Van sjamaan tot complotdenker

We volgen in grote lijnen de ontwikkelingsgang van religie door de eeuwen heen. Startend bij de vroegste jagers-verzamelaars, volgen we de vorm en plaats van religie in maatschappijen met oplopende sociale complexiteit; in onze maatschappij leek religie te verdwijnen, maar vormen van religie-achtige zingeving worden steeds duidelijker; inderdaad, van sjamaan tot complotdenker. 

bekijk cursus

Prof.dr.ir. Jan van den Berg

Jan van den Berg is emeritus-hoogleraar Cyber Security. Vanaf 1989 was hij verbonden aan de Erasmus Universiteit Rotterdam waar hij onderzoek deed op het gebied van de Computational Intelligence. In 2006 keerde hij terug naar de TU Delft waar hij zijn werk rond Data Analytics vervolgde aangevuld met onderzoek op het terrein van Cyber Security. Hij werd er in 2013 benoemd tot hoogleraar. In 2015 werd hij ook benoemd als hoogleraar aan de Universiteit Leiden.

Uit eerdere cursusevaluaties:
‘Het was een interessante, diepgaande cursus met een uitstekende voorbereiding van een zeer kundige docent en we kregen documentatie met veel achtergrond informatie als extra toegestuurd.’

‘Zeer kundige, enthousiaste en bevlogen docent. Fantastisch cursus materiaal (370 slides met links) voor de liefhebber.’

‘Heel knap hoe docent veel noodzakelijke wiskunde bij de cursus op intuitieve wijze kan uitleggen.'

Harry van den Berselaar MCC BA

Harry van den Berselaar heeft een brede achtergrond in onderwijs en communicatie. Hij behaalde onder meer de hoofdakte, MO-B Nederlands, NIMA-A Communicatie, een programma in Leading Organizational Change and Renewal (New York) en een Master Corporate Communication (Rotterdam). Hij werkte in alle onderwijsniveaus – van LO tot post-HBO – en vervulde daarnaast functies als hoofd Communicatie, interne en externe betrekkingen en woordvoerder binnen diverse organisaties.

Drs. Rein Bijkerk

Drs. R.P.F. (Rein) Bijkerk is politiek en militair-historicus en tevens gespecialiseerd in de verhouding tussen maatschappij en krijgsmacht. Ook veteranenthema’s behoren tot zijn werkterrein. Rein Bijkerk heeft een reeks publicaties op zijn naam staan en is onder meer gastdocent aan het Instituut Defensie Leergangen (onderdeel van de Nederlandse Defensie Academie). Daarnaast geeft hij in zijn woonplaats Veenendaal leiding aan een project voor onderwijsuitvallers en is hij bestuurlijk actief. Hij verzorgt tevens colleges en interactieve sessies over samenleving, media en politiek. Zie ook www.reinbijkerk.nl. 


Van trots naar schaamte?

Ons verleden staat ter discussie. Vanzelfsprekende trots van vroeger maakt plaats voor negatieve oordelen en schaamte. Welke zelfbeelden en discussies zijn er eerder geweest? Hoe verhoudt zich het huidige maatschappelijke debat tot geschiedkundige feiten? En hoe zou ons zelfbeeld er kunnen uitzien?

bekijk cursus

Nederland toen, nu en straks

Wat heeft ons als land gevormd, wat zijn kenmerken van onze huidige samenleving – met inbegrip van de rol van media en politiek – en hoe zou Nederland er in 2050 kunnen uitzien? Voor welke opgaven en uitdagingen staan we? Zes colleges, met een actieve inbreng door cursisten.

bekijk cursus

drs. Petra Bolhuis

Drs. Petra Bolhuis rondde in 1995 samen met drs. Theo Meereboer een doctoraalscriptie filosofie af over Hannah Arendt en Michel Foucault. Petra Bolhuis rondde een studie Orthopedagogiek af (RUG 1991). Ze heeft sinds tien jaar een eigen filosofische praktijk van waaruit zij cursussen en lezingen verzorgt over het snijvlak tussen theorie en praktijk:. www.maieutiek.nl

Review van cursisten 
"Een bevlogen docente met passie voor het actuele onderwerp en in staat haar publiek van begin tot einde te boeien. Mijn complimenten."

"De docent had de moeilijke leerstof volledig in haar kennis opgekomen en kon daardoor zeer adequaat reageren op vragen."

 

Carla van Bree

Carla van Bree studeerde aan de Academie voor Beeldende Vorming in Tilburg en aan de Universiteit van Utrecht. Vanaf 1996 werkt ze als docent kunstgeschiedenis voor volksuniversiteiten (Eindhoven, Den Bosch), seniorenverenigingen (K.V.G., N.V.V.H, K.B.O.) en opleidingen (Perk Interieur). Daarnaast is ze sinds 1993 rondleider bij het museum De Pont in Tilburg. Ze geeft cursussen over verschillende thema’s en periodes, met de nadruk op de periode 1850-1940.

Uit eerdere cursusevaluaties:
"Carla van Bree is een bijzonder sympathieke docent met brede kennis en een enthousiaste presentatie".

"Heel prettige docent, prima voorbereid".

“Voortreffelijke docent. Vakinhoudelijk en qua presentatie/didactiek geweldig! Bovendien erg aardig en benaderbaar”.


Klassieke mythologie in de beeldende kunst

De verhalen van de Grieks-Romeinse mythologie aan de hand van talloze oude én moderne voorbeelden. Liefde, lust, vriendschap en verraad met een magisch randje. Kom alles te weten over Jupiter en Pluto, Apollo en Artemis, Venus, Icarus, Orpeus en nog veel meer.

bekijk cursus

Leergang Algemene westerse kunstgeschiedenis, deel 2

Dit tweede deel van de vierdelige leergang behandelt de ‘herontdekking’ of wedergeboorte van de klassieken, de uitschieters van het maniërisme, de uitbundige barok en frivole rococo en terug naar de basis, het neo-classicisme.

bekijk cursus

Prof. dr. Yvonne Brehmer
Dr. Remko van Broekhoven

Dr. R (Remko) van Broekhoven studeerde journalistiek, en politicologie & bestuurskunde aan de VU. Hij promoveerde in 2016 aan de UU op een politiek-filosofische dissertatie. Hij doceerde aan de HU, UU en Universiteit Leiden; en geeft les bij HOVO Utrecht, Volksuniversiteit Utrecht en The School of Life Amsterdam. Hij publiceerde drie publieks-filosofische boeken: ‘Staat van tederheid’ (2007); ‘Verbeter de wereld, begin om halfelf’ (2011); en ‘De wereld omgekeerd’ (2020). (Foto Fjodor Buis)

Uit eerdere cursusevaluaties:
"Uitstekende docent/spreker. Goed voorbereid. En daagt me uit tot verdere reflectie op mijn eigen denken en handelen".
" Prettige deskundige docent. Goede interactie met de groep".
“Prima docent. Goede interactie met cursisten en een geweldige spreker. Echt heel goed”. 


De nieuwe mens

Door de eeuwen heen hebben mensen geprobeerd om de wereld om hen heen te verbeteren. Om zelf betere mensen te worden of ‘de nieuwe mens’ te creëren. Soms met desastreuze gevolgen, vaak ook door miljoenen anderen tot constructieve daden te brengen. We bekijken de levens en lessen van een aantal inspirerende changemakers

bekijk cursus

NIEUW Leergang Grootse denkers, deel 1

In deze vierdelige leergang bespreken we levens en ideeën van filosofen die ons inspireren in persoonlijke en maatschappelijke zin. Dit eerste deel behandelt tien denkers uit de 5e eeuw v.Chr. tot de 2e eeuw n.Chr., van Oosterse wijsgeren tot Griekse filosofen en Romeinse stoïcijnen, die opvallend actueel blijken.

bekijk cursus

Filosoferen over het goede leven

Een interactieve dag waarbij we onze eigen ervaringen met het goede leven bespreken én ons laten inspireren door filosofen die hebben nagedacht over de kunst van het leven. Aan bod komen onder meer geluk en genot, vrijheid en verantwoordelijkheid, verbondenheid, vriendschap en ‘bij jezelf blijven’. 

bekijk cursus

drs. Peter Burgers

Peter Burgers studeerde geschiedenis aan de Katholieke Universiteit Nijmegen (cum laude) en behaalde aansluitend een master’s degree aan de Universiteit van Oxford. Daarnaast deed hij onderzoek aan de Westfälische Wilhelms-Universität te Münster en op het Nederlands Instituut te Rome.

Hij was werkzaam aan de Katholieke Universiteit Nijmegen en aan de Universiteit van Oxford. Momenteel werkt hij op Gymnasium Beekvliet.

Uit eerdere evaluaties over deze docent:
“De opbouw van de materie in de cursus is door de docent zeer goed opgezet. Door steeds relevante achtergrondinformatie mee te nemen bij de uiteenzetting van belangrijke gebeurtenissen, krijg je een mooi compleet beeld van de geschiedenis.”

“Buitengewoon goede docent: erudiet, goed voorbereid, enthousiast. Nog nooit zo'n fantastische docent gehad.”

“Zeer goede cursus Moderne Geschiedenis, gegeven door een geweldige docent.”
 


Met zwaard en kompas

Reis mee naar de wereld van de Atlantische Oceaan en de eerste Europese rijken in Amerika: een wereld van goud, zilver, suiker, tabak, katoen, uitbuiting en revolutie. Een nieuwe wereld waar het Rijk Gods en de hel op aarde samenkomen.

bekijk cursus

Leergang Geschiedenis van de Twintigste Eeuw, deel 2

In de loop van de jaren twintig lijkt de wereld de Eerste Wereldoorlog te boven gekomen, maar schijn bedriegt. De beurskrach van 1929 luidt het begin van een ongekende economische crisis in die gevolgd wordt door een diepe politieke crisis.

bekijk cursus

drs. Nelleke Canters

Drs. Nelleke Canters was hogeschooldocent filosofie aan de Fontys Hogescholen te Eindhoven, onderzoeker aan het Nietzsche Kolleg te Weimar en bestuurslid van de Wijsgerige Kring Eindhoven. Ze is directeur van het Centrum voor Filosofie & Kunst te Budel en verzorgt ieder jaar een denkvakantie in samenwerking met diverse buitenlandse universiteiten.

Uit eerdere evaluaties over deze docent:
"We bespraken een zeer moeilijk boek, dat door aanvulling van de colleges begrijpelijk werd. Dit was uitermate bevredigend."
"Ik deel niet zo gauw negens uit, maar in dit geval zeker op zijn plaats."

Drs. Josée Claassen

Josée Claassen is kunsthistorica, gespecialiseerd in het doceren over beeldende kunst in combinatie met (klassieke) muziek. Zij studeerde aan de universiteit Leiden en gaf daar ook gastcolleges. Zij is een veel gevraagde spreekster in musea en bij allerlei in beeldende kunst en muziek geïnteresseerde groepen. Meestal komt de muziek die zij laat horen uit geluidsboxen, maar soms werkt zij ook samen met musici en klinkt de muziek live. 

Uit eerdere cursusevaluaties:
"Ik heb deze cursus ervaren als interessant en vooral als een fijne ontspanning, vooral ook door de combinatie met muziek".
"De combinatie van muziek , beelden en uitleg: Top !"


Klinkende beelden, beeldende klanken

Beeldend kunstenaars en componisten hebben elkaar beïnvloed. Ze hebben zich door elkaars discipline laten inspireren en zelfs samengewerkt. Deze themadag behandelt de interactie tussen beide kunstvormen en bestrijkt een periode vanaf de 17de tot en met de 20ste eeuw. 

bekijk cursus

Prof.Dr. Peter Demant

Prof.Dr. Peter Demant studeerde geschiedenis en promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam. Hij is gespecialiseerd in Internationale Betrekkingen, i.h.b. het Midden-Oosten. Demant was tien jaar onderzoeker aan de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem en doceerde 15 jaar Internationale Betrekkingen aan de Universiteit van São Paulo in Brazilië. Hij was betrokken bij dialoogprojecten en vredesgesprekken tussen Israëliërs en Palestijnen. Sinds zijn terugkeer naar Nederland verzorgt hij o.m. cursussen aan diverse HOVO’s.

Dr. Jan Donders

Jan Donders studeerde algemene economie in Tilburg en promoveerde ook aldaar. Hij werkte bij de universiteit, de SER, het Ministerie van Economische Zaken, het CPB en het Ministerie van Financiën. In 2005-2022 was hij vervolgens verantwoordelijk voor de economie-opleidingen van de Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering en voor het Economentraineeship BOFEB. Zijn publicaties liggen vooral op het terrein van de macro-economie en de openbare financiën.

UIt eerdere cursusevaluaties:
‘Zeer aangename / informele opzet en goede uitleg/inzichten’
‘Deze cursus is ook voor mensen zonder economische voorkennis goed te volgen.Heldere uitleg en actuele voorbeelden’.


De werking van de Nederlandse economie

Deze interactieve cursus biedt inzicht in de economische samenhangen en het gevoerde sociaaleconomische beleid. Centraal staan theorieën die helpen de economische samenhangen te doorgronden, evenals de rol van belangrijke instituties binnen het Nederlandse economische bestel.

bekijk cursus

Maarten-Jan Dongelmans

Nijmegenkenner, auteur, journalist en dirigent Maarten-Jan Dongelmans studeerde geschiedenis en muziekwetenschap aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Sinds 1983 is hij verbonden aan het dagblad De Gelderlander. Vanaf 2011 doceerde Dongelmans aan de HOVO Nijmegen.


De vesting is gevallen!

Precies 150 jaar geleden bevrijdt Nijmegen zich uit het middeleeuwse keurslijf van wallen en poorten. Grootse stedenbouwkundige plannen voeren de stad binnen in de moderne tijd en Nijmegen doet zijn uiterste best zich te ontwikkelen tot een luxe woonplek voor welgestelden. 

bekijk cursus

drs. Frederik Erens

Drs. Frederik Erens (1970) studeerde aan de Rijksuniversiteit Utrecht politieke en Oost-Europese geschiedenis. Hij is met name gespecialiseerd in de geschiedenis en actualiteit van de Baltische landen. Ook heeft hij een studie gedaan naar de toegepaste kunst en architectuur uit de periode 1880-1940. Tevens is hij wekzaam als reisleider voor cultuurreizen.

Uit eerdere cursusevaluaties:

"Zeer te waarderen dat de docent aspecten van de kunst ook zo goed weet te plaatsen in ruimere historische context."

"Bijzonder vriendelijke en deskundige docent. Een hele mooie cursus."

"Docent zeer kundig in materie, boeiend lesgever, vriendelijk in omgang. Perfecte inspirerende docent."


Nederland in de Tweede Wereldoorlog

Deze cursus verkent de Duitse bezetting van Nederland en de bevrijding van Brabant en Limburg. We leggen verbanden met het heden en onderzoeken hoe genuanceerd ons oordeel is en waarom de oorlog relevant blijft, ook voor jongeren. Het laatste college omvat een excursie naar het voormalige gijzelaarskamp in Sint‑Michielsgestel.

bekijk cursus

Art Nouveau en Art Déco

Tussen 1890 en 1930 was er in Nederland en daarbuiten een vernieuwingsbeweging te zien die door middel van kunst en architectuur de gehele maatschappij wilde verbeteren. Deze vernieuwing was te zien op het gebied van kunst, architectuur, toegepaste kunst en mode.

bekijk cursus

Midden-Europa als geopolitiek speelveld

Deze themadag onderzoekt de actuele geopolitieke positie van Midden-Europese landen inclusief de Baltische Staten en Oekraïne in reactie op de Oekraïneoorlog en Russische invloed. De focus ligt op hun rol binnen de EU en NAVO, hun strategische keuzes en de bredere impact op de Europese veiligheid en stabiliteit.

bekijk cursus

prof.dr. Willem van Genugten

Willem van Genugten is emeritus hoogleraar internationaal recht in Tilburg, na studies rechten en filosofie (doctoraalexamen cum laude) te Nijmegen. Hij was verder bijzonder, buitengewoon dan wel gasthoogleraar in Nijmegen, Bilbao, Thohoyandou (ZA), Minneapolis-St. Paul en Potchefstroom/Mahikeng (ZA). Van de laatste universiteit ontving hij in 2012 een eredoctoraat. Daarnaast was hij onder meer lid en vicevoorzitter van de Adviesraad Internationale Vraagstukken en bestuursvoorzitter van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Internationaal Recht. Deze benoemde hem in 2024 tot erelid. 

Tanja Groenendijk - de Vos MA

Tanja Groenendijk-de Vos heeft zich na haar afstuderen als Amerikanist zich verder toegelegd op het Amerikaanse politieke systeem, Amerikaanse verkiezingen, en trans-Atlantische relaties,in het bijzonder die tussen Nederland en Amerika. Tanja doceert over zowel de actuele politiek als over hoe het Congres en het Amerikaanse Hooggerechtshof met ‘Equal Justice for All’ opereert en over het ontstaan van de Amerikaanse (business)cultuur. Geeft lezingen en cursussen aan diverse HOVO’s, aan studentenorganisaties en bedrijvenclubs. En heeft zitting in de Atlantische Onderwijscommissie.


Rol van religie in de Amerikaanse politiek

Religie en Amerikaanse politiek zijn sterk verweven: religie beïnvloedt politieke opvattingen, debat en besluitvorming. Ondanks de grondwettelijke scheiding van kerk en staat vormen religieuze overtuigingen vaak politieke betrokkenheid. Politici gebruiken religie strategisch voor macht en mobilisatie, omdat zij nauw verbonden is met identiteit en moraal.

bekijk cursus

Amerikaanse Mid-Term Verkiezing 2026

Op 3 november 2026 zijn de Mid-Termverkiezingen voor het Amerikaanse Congres, dat nu in meerderheid Republikeins is. Om te voorkomen dat het politieke tij hem verandert in een ‘lame-duck’ dreigt president Trump met tal van extreme (verstorings)maatregelen. Hoe pakt het uit en wat kunnen Democraten als ze winnen?  

bekijk cursus

Drs. Rob Groenland

Dhr. drs. R.M. Groenland studeerde meteorologie en fysische oceanografie aan de universiteit Utrecht. Groenland is werkzaam op het KNMI als vakdocent en meteoroloog.

Uit eerdere cursusevaluaties:

"Docent was deskundig, ging goed op vragen in en enthousiast over zijn beroep".

"Hoge kwaliteit, zowel inhoud als docent".

“Uitstekende, zeer gemotiveerde, bevlogen en bijzonder deskundige docent. Bovendien didactisch goed en ervaren. Mooie opbouw, steeds dieper en tenslotte echt moeilijk. Aandacht verslappen kan niet. Een tien!”


Het weer in de oceaan

Tijdens deze themadag ontdekken we hoe de oceanen een centrale rol spelen in het weer en het klimaat op aarde. We bekijken hoe de oceaan en atmosfeer samenwerken, hoe veranderingen in de oceaan het klimaat beïnvloeden en welke gevolgen dat heeft voor Europa en Nederland.

bekijk cursus

Dr. Yvette de Groot

Gepromoveerd kunsthistorica met eigen bedrijf Museumtopics. Was adjunct-directeur van het historische Museum Flehite. Na promotie aan de EUR door HOVO-EUR (Rotterdam) gevraagd als docent Museumbezoek. Inmiddels docent aan verschillende HOVO-instellingen. Tevens reisleider van culturele groepen voor LabrysReizen  in Nijmegen. Met daarbij speciale aandacht voor kunstenaarsateliers en voor kunst en cultuur uit het Iberisch  Schiereiland.

UIt eerdere cursusevaluaties:
“Goede docent die deelnemers actief betrekt bij het thema”.
“Mooie inhoudelijk goede kennis, aangevuld door de interactie, mogelijk gemaakt door de docent”.
“Een compliment voor de zeer belezen docent! Gaf ook heel goed de context aan. Hulde!” 


In de voetsporen van Erasmus

Op deze themadag reizen wij de drukinkt achterna in Europa. Want in Erasmus’ tijd zorgde de boekdrukkunst voor een enorme omwenteling in de verspreiding van teksten en ideeën. Een parallel met de ontwikkeling van AI dringt zich op.

bekijk cursus

drs. Johan Hendriks

Drs. Johan Hendriks studeerde M.O.-Geschiedenis in Tilburg en Archeologie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij werkte na zijn leraarschap als stadsarcheoloog van Dordrecht en als hoofd cultureel erfgoed in Breda. Hij schreef diverse boeken en artikelen over archeologische en historische onderwerpen. Hij verzorgt sinds 2011 cursussen op het raakvlak van geschiedenis, archeologie en kunstgeschiedenis voor HOVO in Tilburg en Nijmegen.

Uit eerdere evaluaties over deze docent:
"Ik was zeer onder de indruk van onze docent. Geschiedenis enthousiast brengen, doorspekt met humor, met fantastische beelden en pakkende teksten als samenvatting."

"Een zeer bevlogen en deskundig  docent.

"Uitstekend docent. Gedreven met humor en zeer goed voorbereid. 


De vroege geschiedenis van Europa, deel 3

De nieuwe boerensamenleving ontwikkelt zich in een razend tempo, met vernuftige architectonische hoogstandjes zoals dolmen, hunebedden en nuraghes, ceremoniële monumenten, maar ook knappe technologische ontwikkelingen (koper, brons, wiel) en het ontstaan van een nieuwe maatschappijstructuur.

bekijk cursus

Dr. Gerbrand van Hout

Studie klinische psychologie aan UvT (afgestudeerd 1984)

Promotie (Bariatric Psychology) aan UvT (gepromoveerd 2008)

Opleiding psychotherapie aan diverse RINO’s

Cognitief gedragstherapeut (supervisor)

Klinisch psycholoog

27 jaar werkzaam geweest in Catharina ziekenhuis Eindhoven (Medische Psychologie)
10 jaar werkzaam in eigen praktijk in Middelbeers 

20 jaar docent PostAcademischOnderwijs (PAO Psychologie)


Leren leven met het leven

In ons leven komen we obstakels tegen die ons uitdagen. Deze cursus biedt inzicht in psychische hindernissen, onze rol daarin en hoe we ermee omgaan. U leert herkennen hoe u zelf bijdraagt aan deze obstakels en ontdekt manieren om hier beter mee om te gaan.

bekijk cursus

dr. Christ Klep

Christ Klep studeerde Oost-Europese en Internationale Geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Hij werkte als universitair docent en als wetenschappelijk medewerker bij het ministerie van Defensie. Sinds enkele jaren is hij met name publicist, gastdocent en commentator. Zijn belangstelling loopt uiteen van internationale betrekkingen tot hedendaagse geschiedenis en van politieke theorie tot militaire historie. 

UIt eerdere evaluaties:

"De opzet van de cursus 'In het nieuws' was een goed idee. En de docent speelde goed op het actuele nieuws in."
"Ik heb er van genoten! Van de expertise van Chris Klep! Heerlijk...echt inhoud, eerlijke kwaliteit."
"Prima docent: deskundig en positieve mindset."

Drs. Martijn de Laat

Dynamiek van de Europese integratie

Europa bestaat uit landen en regio´s die een uiteenlopende historische ontwikkeling hebben doorgemaakt. Met een onderlinge dynamiek die varieerde van verdeeldheid tot verbondenheid en van voorspoed tot stagnatie. De Europese Unie heeft nu een grote invloed op deze processen. In deze cursus onderzoeken we de fascinerende historische geografie van de Europese integratie.

bekijk cursus

Drs. Jan Willem Lackamp

Drs. Jan Willem Lackampstudeerde theoretische natuurkunde aan de Katholieke Universiteit Nijmegen, met bijvak natuurfilosofie. Aan het Wagenings Lyceum was hij leraar natuurkunde en schoolleider. Vervolgens was hij rector van het Mondriaan College in Oss. Hij is lid van de redactie van Exaktueel, bron van actuele natuurkundeopgaven (op natuurkunde.nl) en was medeauteur en eindredacteur van Bèta in het dagelijks leven.


Nieuwe natuurkunde van de twintigste eeuw

Aan het eind van de negentiende eeuw dachten fysici dat ze alle natuurkundige wetmatigheden ontdekt hadden. Maar wat zaten ze ernaast! Nieuwe inzichten bleken onvermijdelijk, vaak strijdig met onze intuïtie. Ze veranderden ons leven en de kijk op onze plaats in het heelal.

bekijk cursus

Prof. Henny Lamers

Emeritus Hoogleraar Astrofysica en Ruimte Onderzoek, Univ van Utrecht en Univ van Amsterdam.
Henny Lamers (Huissen 1941) is een veelgevraagd spreker over sterrenkunde voor allerhande gezelschappen.  Hij gaf meer dan 900 publiekslezingen over sterrenkunde voor allerhande gezelschappen in binnen en buitenland, o.a. tijdens een rafting-trip in de Grand Canyon. Hij kreeg veel onderscheidingen voor zijn colleges en publiekslezingen. Hij geeft HOVO colleges in Amsterdam, Utrecht en Nijmegen. Hij is lid van de Koninklijke Academie van Wetenschappen (KNAW) en erelid van de American Astronomical Society. Er is een planetoïde naar hem genoemd.  


Hallo, is daar iemand?

Zou de aarde de enige plaats zijn in het Heelal waar leven voorkomt? Met moderne technieken wordt gezocht naar planeten bij andere sterren: exo-planeten. Er zijn al meer dan 5000 exo-planeten bekend. Hoe kun je die ontdekken? Wat weten we ervan? Hebben ze een atmosfeer? Is er water? Zitten er tweeling-aardes bij? Kan er leven zijn? 

bekijk cursus

dr. Rieke Leenders en gastdocenten

Dr. Rieke Leenders (coördinator) is antropoloog en Rusland-deskundige, eerder werkzaam bij de afdeling Culturele Antropologie, Universiteit Utrecht, HOVO Utrecht en bij Russische universiteiten. Zij organiseert en geeft colleges over Rusland bij HOVO's en andere instellingen en is lid van de wetenschappelijke adviesraad van het Nederlands Instituut in Sint-Petersburg (NIP). Voor HOVO Brabant is zij inhoudelijk verantwoordelijk voor de Leergang ‘De “Russische ziel” ofwel de tragedie van een volk’, voor extra Ruslandcursussen en voor de gastdocenten. Haar proefschrift Als De Hemel Valt: Bescherming Bevolking tussen fantasie en werkelijkheid (2001) bevat analyses van de Nederlandse collectieve beeldvorming van Rusland in de Koude Oorlog.

Dr. Joris van Bladel is slavist en militair deskundige en verbonden aan het Egmont Instituut in Brussel. Hij heeft meer dan dertig jaar ervaring in de studie van de Russische civiel-militaire relaties. Hij publiceerde in 2025 Land van het grote sterven: Hoe Rusland de westerse logica tart.

Dr. Gijs Kessler is senior onderzoeker aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) in Amsterdam. Hij is gespecialiseerd in de sociale en economische geschiedenis van Rusland en de Sovjet-Unie. Van 2002 tot 2016 woonde en werkte hij in Moskou, waar hij naast zijn werk voor het IISG lesgaf aan de New Economic School. In 2022 publiceerde hij Rusland, land dat anders wil zijn: Een terugblik op de dertig jaar verandering in Rusland.

Dr. Gunlaz Sibgatullina is universitair docent aan de Universiteit van Amsterdam en gastonderzoeker aan George Washington University. Eerder studeerde ze in Moskou (Linguïstische Staatsuniversiteit) en Mainz (Johannes Gutenberg Universiteit). Ze is gepromoveerd aan de Universiteit Leiden met een proefschrift over de wisselwerking tussen taal en religie in Rusland. In 2020 publiceerde ze Languages of Islam and Christianity in Post-Soviet Russia.

Drs. Hubert Smeets is medewerker van NRC en medeoprichter van het kenniscentrum platformraam.nl. Als historicus en journalist schrijft hij over binnenlandse en buitenlandse politiek. Smeets heeft verschillende boeken over Rusland op zijn naam staan. In 2004 verscheen Erfenis van een wereldrijk: Van Sovjet-Unie tot Rusland, dat hij samen met fotograaf Oleg Klimov maakte. Uit 2015 stamt De wraak van Poetin: Rusland contra Europa.

Dr. Linda Boersma is kunsthistoricus en eerder werkzaam aan de Universiteit Utrecht als docent moderne kunst en kunsttheorie. Zij promoveerde in 1997 op het werk van Kazimir Malevitsj (Kyiv 1879 - Leningrad 1935) en de receptie daarvan in met name West-Europa. Zij publiceerde over zowel moderne en hedendaagse kunst als over de Russische avant-garde in tal van wetenschappelijke publicaties, tentoonstellingscatalogi en tijdschriften. In 2022 verscheen ‘Dutch Responses to the 010 Exhibition in Amsterdam’ en 'Theo van Doesburg: Reporting on Revolutionary Russian Art’ in: I. Wünsche, Miriam Leibner (ed.), 100 Years on Revisiting the First Russian Art Exhibition of 1922.

Prof. dr. Sieger Leenstra

Prof. dr. Sieger Leenstra is emeritus-hoogleraar neurochirurgie aan de Erasmus Universiteit (Erasmus Medisch Centrum). Hij begon zijn studie met biologie voor hij overstapte naar geneeskunde. In 2009 werd hij als hoogleraar benoemd aan de Erasmus Universiteit met als leeropdracht ‘experimentele neuro-oncologie’. Sinds eind 2022 is hij met emeritaat maar is aan het Erasmus MC nog wel als onderzoeker verbonden bij diverse projecten en het begeleiden van promovendi.


Inleiding in de bètawetenschappen

Deze cursus biedt een historisch overzicht van Wetenschap en Techniek. Daarbij worden de basisvakken Biologie, Scheikunde en Natuurkunde geïntegreerd en geüpdatet naar recente inzichten. Doel is achtergrond te bieden bij de tegenwoordige snelle en ingrijpende vooruitgang van Wetenschap en Techniek.

bekijk cursus

ir. Paul van Leeuwen MSc

Drs. Paul van Leeuwen studeerde technische natuurkunde aan de TU Delft en is daarna vanaf 1976 elf jaar docent natuur- en wiskunde geweest aan het Cardanus college te Doorwerth. In 1987 stapte hij over naar de automatisering. In 1993 haalde Paul zijn Masters kennistechnologie bij het CIBIT in Utrecht. Hij bleef database specialist tot aan zijn pensioen in 2013. Hij bleef zich verdiepen in de fysica vooral kosmologie en kwantumfysica.

Uit eerdere evaluaties over deze docent:
"bijzonder kundige en bewogen docent, dat geeft juist iets extra's. "
"prima cursus. zeer goed voorbereide en deskundige docent. Heel goed cursusmateriaal."

dr. Ruud Licht

Dr. Ruud Licht studeerde Medische Biologie aan de Universiteit van Amsterdam en deed aan verschillende universiteiten onderzoek naar vaccins, auto-immuniteit, stamcellen en tissue-engineering. Momenteel richt hij zich op onderwijs geven en schrijven over wetenschap.
 

Uit eerdere evaluaties over deze docent:
"Zeer gedreven en enthousiaste docent"
"Een uitermate deskundige docent die de voor mij nieuwe leerstof goed over weet te brengen".


Leergang levenswetenschappen, deel 1

Celbiologie onderzoekt hoe cellen functioneren en samen weefsels en lichaamssystemen vormen. Wanneer samenwerking verstoord raakt, ontstaat ziekte. Inzicht in celbiologie leidt tot nieuwe therapieën, zoals immunotherapie en middelen als Ozempic. Deze cursus is de eerste van de vierdelige leergang Levenswetenschappen.

bekijk cursus

Astrobiologie

Hoe ontstaat leven—op aarde én daarbuiten? Wat betekent dat voor onze kijk op leven op aarde, en heeft het zin om leven te verspreiden in het heelal? Deze cursus is voor iedereen die nieuwsgierig is naar de plek van leven in het grotere kosmische verhaal.

bekijk cursus

ir. Wim Lintsen

Drs. Wim Lintsen is bouwkundig ingenieur (THE Bouwkunde) en studeerde 1 jaar filosofie aan de UvA; hij werkte bij Research Instituut RIGO, de provincie Noord-Holland en de KvK Hoorn en Alkmaar; en is de laatste 10 jaar actief voor meerdere HOVO’s met zijn eigen cursusbedrijf (Wim Lintsen: Cursussen in Filosofie, Religie en Wetenschap).

Uit eerdere evaluaties over deze docent:
"Uitdagend & inspirerend."
"Ik heb genoten!! De docent wist het zo goed uit te leggen en de groep kreeg volop de gelegenheid actief deel te nemen. Echt een verrijking."

 


In therapie bij Spinoza

Volgens Spinoza wordt in onze begeerte voelbaar hoe wij er voortdurend naar streven om ons leven tot bloei te laten komen. We ervaren in zijn Ethica hoe inspirerend het emotionele leven kan zijn. Aldus leren we vast te houden aan een positieve en blije kijk op onszelf.

bekijk cursus

Prof. Em. Dr. Gilles van Luijtelaar

Afgeronde studie Psychologie aan de Katholieke Hogeschool Tilburg, promotie aan de Nijmeegse Radboud Universiteit. Onderzoeker en docent Biologische en NeuroPsychologie, later hoogleraar, aan de Faculteit Sociale Wetenschappen van Radboud Universiteit. Specialisatie: Hersenen-gedrag relaties en hun stoornissen, waaronder slaap, emoties, en de werking van geneesmiddelen. Onderzoek bij patienten en aan diermodellen voor neurologische en psychiatrische stoornissen. Docent Biologische en Neuropsychologie bij Atma Jaya Catholic University, Jakarta, nu gastonderzoeker bij Maranatha Christian University, Bandung.


Het brein

Deze cursus onderzoekt hoe ons brein, van geboorte tot overlijden, ons denken, voelen en handelen bepaalt. Tegelijkertijd verandert het brein door ervaringen. Aan de hand van boeiende onderwerpen verkennen we de invloed van gezonde en verstoorde hersenfuncties op wie we zijn en wat we doen.

bekijk cursus

Drs. Flore Lutters

Flore Lutters (1991) is docent filosofie aan De Nieuwe School en promovendus in de ecofilosofie aan de Vrije Universiteit. Hij behaalde een master in filosofie van cultuur en bestuur aan de Vrije Universiteit en een master in filmstudies aan het RITCS in Brussel. Daarnaast richtte hij het platform Film en Filosofie op, van waaruit hij lezingen geeft bij diverse onderwijsinstituten en filmtheaters in Nederland. Hij is mede-auteur van de boeken "Denken in het Donker met Andrej Tarkovski" (ISVW, 2022), "Tastenderwijs. Twaalf Jonge Filosofen op zoek naar Verdieping" (Eburon, 2023), “On the Earth we Want to Live” (Springer Nature, 2025)

dr. Peter van Nunen

Dr. Peter van Nunen (1951) volgde de opleiding tolk-vertaler (Russisch, Engels) te Antwerpen en studeerde Theaterwetenschappen, Slavistiek en Germanistiek te Leipzig. Promoveerde bij Tindemans over de Russische theaterregisseur Meyerhold.
Docent aan diverse opleidingen tolk-vertaler; oprichter van het Nederlandsse Cultuurcentrum te Moskou en geeft leiding aan het MNM-Ruslandcentrum te Maastricht.
Geeft voordrachten en verzorgt lezingen over geschiedenis, kunst en literatuur van Rusland en de voormalige Sovjetstaten (waaronder Resten van een wereldrijk en Armenië, de jongere zus van Judea).

Uit eerdere cursusevaluaties:
"Ik heb van de cursus genoten. 
Dhr. van Nunen is een zeer bevlogen en kundig spreker."

" Deze cursus heeft mijn verwachtingen overtroffen! Heel boeiend, goed gebracht!"


Estland, Letland en Litouwen

Estland, Letland en Litouwen zijn zeer verschillend wat betreft taal, godsdienst, cultuur, maar wat de drie landen sterk bindt en tot een eenheid maakt, is de nabijheid van Poetins Rusland en dan vooral de gezamenlijke angst voor een nieuwe overheersing door die grote buurman.  

bekijk cursus

Geschiedenis van Oekraïne

De geschiedenis van Oekraïne loopt langs grillige lijnen die getrokken werden door Kievskaja Roesj, Polen-Litouwen, het Russische, Osmaanse en Habsburgse Rijk, door nazi-Duitsland en de Sovjetunie. Het is de regio die in de twintigste eeuw genadeloos door het fascisme en het communisme in de tang genomen werd en die vandaag opnieuw speelbal van de geschiedenis is.

bekijk cursus

De gouden route naar Samarkand

Samarkand is een magische en evocatieve naam, een gezegend letter- en klankspel dat met je ziel aan de haal gaat. De cadans van het woord alleen al bracht talloos veel dichters in vervoering; de ongewone pracht en praal van Boechara, Samarkand en Chiva betoveren ook de moderne reiziger.

bekijk cursus

Drs. Gerard Olthof

Na zijn studie contemporaine Geschiedenis aan de Radbouduniversiteit te Nijmegen, werkte Gerard Olthof in het voortgezet onderwijs, eerst als docent, later als rector en onderwijsbestuurder. Sinds 2018 geeft hij lezingen over diverse historische onderwerpen. Hij publiceerde enkele reisgidsen en historische artikelen over Rome. Met zijn reisbureau Amor-Roma verzorgt hij kleinschalige cultuurreizen naar de Eeuwige Stad voor cultureel geïnteresseerden. Daarnaast is hij bestuurlijk actief.


Een roerige eeuw

De 20e eeuw was een uiterst roerige eeuw die veel sporen heeft nagelaten. Wie onze huidige wereld wil begrijpen, kan de 20e eeuw niet negeren. De belangrijkste gebeurtenissen waren de beide wereldoorlogen, de Koude Oorlog en de dekolonisatie. Tijdens de themadag worden deze gebeurtenissen en hun onderling verband behandeld.

bekijk cursus

Cultuurschatten van Rome

Er is geen stad met zo’n rijke erfenis als Rome met klassieke monumenten, kerken en palazzo's, maar ook beeldhouwwerken, schilderijen en fresco’s. Grote kunstenaars zoals Rafaël, Michelangelo, Bernini, Caravaggio en Canova hebben er beroemde werken gemaakt en nagelaten. De belangrijkste cultuurschatten worden besproken en geplaatst in hun historische context.

bekijk cursus

Prof. dr. Johan Oosterman

Hoogleraar Oudere Nederlandse letterkunde aan de Radboud Universiteit, initiator van een project rond hertogin Maria van Gelre en haar gebedenboek en auteur van Gelre als hertogdom, onderdeel van deel twee van Verhaal van Gelderland.

drs. Evert-Jan Ouweneel

Drs. Evert Jan Ouweneel studeerde cum laude af als filosoof en ontwikkelde een bijzondere interesse voor grote maatschappelijke ontwikkelingen in heden en verleden. Zijn lezingen bereiken een wereldwijd publiek: van politici tot executives en van studenten tot theaterpubliek. Meer informatie op www.evertjanouweneel.nl.

Uit eerdere cursusevaluaties:
'Een uitmuntend spreker die een uitgebreide materie overzichtelijk presenteert.'

'Mijn kennis over de geschiedenis is flink opgefrist. De blik op de toekomst is daardoor beter geworden.'

' Compliment voor de deskundigheid, stiptheid en met name strakke tempo dat werd aangehouden door Ouweneel!'

'Fantastische cursus: verfrissend, helder, super gepresenteerd.'


Het Westen in zeven basiswaarden

Cultuurfilosoof Evert Jan Ouweneel neemt u mee door de westerse geschiedenis. Aan de hand van zeven basiswaarden laat hij zien hoe onze cultuur is gevormd. Een boeiende dag vol inzichten, hartstocht en helder denken, die een compact maar diepgaand begrip van het Westen biedt.

bekijk cursus

Houvast vinden in revolutietijd

Evert Jan Ouweneel opent de zomeracademie van HOVO Brabant met een zomerlezing op maandagmiddag 22 juni.

bekijk cursus

Schuivende panelen op het wereldtoneel

Alles is in beweging: van klimaatverandering en technologische revoluties tot verschuivende machtsverhoudingen. In een wereld die tegelijk globaliseert en tribaliseert zoeken samenlevingen opnieuw hun plek. Deze dag verkent vanuit verschillende perspectieven hoe een ongekende wereldwijde herinrichting vorm krijgt.

bekijk cursus

Rob Raaijman

Rob Raaijman, muziekhistoricus, is als opgeleid aan het Stedelijk Conservatorium Arnhem in de geschiedenis van de klassieke muziek met specialisaties: hoorn en koor/orkestdirectie. Het vormt een ‘passende’ combinatie van brede kennis van de muziekgeschiedenis én de uitvoeringspraktijk! 
Na een carrière in de consultancy heeft hij lange tijd deze kennis als dirigent en als docent op middelbare scholen overgedragen. Hij mocht zijn werkzame leven als wethouder besluiten.


Onbekende parels van bekende componisten

In de muziekgeschiedenis zijn er beroemde componisten te over. Maar wat schreven zij naast het bekende repertoire? In deze eerste serie komen aansprekende namen langs met minder bekende titels. Wat waren het, waarvoor werden ze geschreven en waarom bleven ze zo lang onbekend?

bekijk cursus

Renaissance en barokke kerstmuziek

Een inspirerende ontdekkingstocht langs de diverse muzikale uitingen rondom de kersttijd in de renaissance en barok. Zowel bekende als minder bekende componisten die schreven voor Il Santissimo Natale (Kerstnacht) komen tot leven in beeld en geluid. Daarnaast worden ook werken belicht die specifiek bedoeld waren voor de periode rondom deze heilige nacht.

bekijk cursus

Prof. dr. Peter Rietbergen

Peter Rietbergen is vanaf 1993 (en sinds 2016 emeritus-) hoogleraar cultuur- en wereldgeschiedenis, Radboud Universiteit Nijmegen. Was tevens verbonden aan het Koninklijk Nederlands Instituut te Rome en aan Christ Church College, Oxford. Belangrijkste recente publicatie: Europe: A Cultural History (London, Routledge, 2020).

 

Prof.dr. David Rijser

David Rijser is classicus en publicist. Hij promoveerde aan de UvA op een proefschrift over de relatie tussen poëzie en beeldende kunst in de Renaissance, Raphael’s Poetics (AUP 2012). In 2016 verscheen Een telkens nieuwe Oudheid. Of: hoe Tiberius in New Jersey belandde (AUP 2016). Sinds 2018 is hij bijzonder hoogleraar Recepties van de Klassieke Oudheid aan de Rijksuniversiteit Groningen. In april ‘24 verschijnt bij Boom Arachne en de Imams.

Uit eerdere cursusevaluaties:
"Boeiende presentatie door didactisch begaafde docent van hoog niveau."
"Graag meer van deze erudiete, deskundige docent."

Prof. dr. Bert van Roermund

Hoogleraar (em.) Rechtsfilosofie en Politieke Filosofie (1989- 2012) Tilburg University Law School (Dep. Public Law & Governance). Gasthoogleraar o.a. KU Leuven, Venice International University, SFU Krasnoyarsk). Tien jaar (2013-23) maandelijkse opiniebijdrage regionale bladen van DPGMedia. Voormalig lid van Commissies Ethiek in de zorg voor verstandelijk gehandicapten (De Winckelsteegh, Amarant). Voormalig lid Ledenraad Vredesbeweging PAX. Voor publicaties zie webpagina.

Dr. Niko Roorda

Dr. Niko Roorda werkt sinds 1991 aan duurzame ontwikkeling, als docent, onderwijsontwikkelaar, adviseur en auteur van circa twintig boeken. Hij promoveerde in 2010 aan de Universiteit Maastricht. Roorda ontving de Nationale Prijs voor Innovatie en Duurzame Ontwikkeling, en werd in 2018 door Leren voor Morgen gekozen tot Duurzame Docent van het Jaar. Zijn nieuwste studieboek “Basisboek Duurzame Ontwikkeling” (5e editie) verscheen in 2025 gelijktijdig in het Nederlands, Engels en Duits.

Marcel van Schoor

Dhr. Marcel van Schoor studeerde vier jaar Geologie aan de Universiteit van Amsterdam. Hierna heeft hij als reisleider tien jaar voor de reisorganisatie SNP gewerkt en daarbij veel bestemmingen met vulkanen bezocht. Op dit moment is hij werkzaam als landmeter/ maatvoerder bij een ingenieursbureau. Naast deze baan geeft hij regelmatig cursussen en lezingen over geologische onderwerpen, heeft hij een bestuursfunctie bij een afdeling van de Nederlandse Geologische Vereniging en organiseert hij geologische excursies.

UIt eerdere evaluaties over deze docent:
"Mede door zeer bekwame docent ben ik dolenthousiast. 
Die dag ging een geheel onbekende wereld voor me open. Een prachtdag."

""Het was een genot! Het college was leerzaam, verfrissend, en de gang door Den Bosch verhelderend.  
Zwijmelen."

"Het enthousiasme en de kennis van de docent is onovertroffen". 


Vulkanisme

De cursus behandelt het verschijnsel vulkanisme als uiting van interne aardse dynamiek. Aan bod komen onderwerpen als hoe werken vulkanen, welke bijdrage leveren zij aan de opbouw van de aarde en welke invloed heeft hun activiteit op het leven op aarde inclusief de mens?

bekijk cursus

drs. Joris van Sleeuwen

Drs. Joris van Sleeuwen is in 1991 als kunsthistoricus afgestudeerd aan de Rijksuniversiteit Leiden. Voordien behaalde hij in 1982 aan de KU Nijmegen zijn doctoraal geschiedenis. Hij is gespecialiseerd in architectuurgeschiedenis. Vanaf 1987 is hij werkzaam in het volwassenenonderwijs en verzorgt hij HOVO-cursussen, lezingen en kunstreizen.

Uit eerdere evaluaties over deze docent:

"Een levendige docent die je meeneemt in zijn passie voor architectuur, kunst en geschiedenis. Hij vertelt echt een verhaal. De stof die hij als pdf aanbiedt, is een verdieping op wat hij verteld heeft. Heerlijk! Dat is college geven".

"Joris is een bijzonder aimabele, enthousiaste en inspirerende docent. Hij weet de stof op een leuke maar ook deskundige manier te verlevendigen. Een topper!


Moderne Architectuur in Groot-Brittannië

Van MacIntosh tot Hadid: moderne architectuur in Groot-Brittannië. Deze cursus geeft een overzicht van de architectuur in Groot-Brittannië vanaf 1900. Er wordt gekeken naar de wortels in de negentiende eeuw en als afsluiting komen hedendaagse bureaus aan bod die de nabije toekomst van de architectuur mede zullen bepalen.

bekijk cursus

Moderne Architectuur in Groot-Brittannië

Van MacIntosh tot Hadid: moderne architectuur in Groot-Brittannië. Deze cursus geeft een overzicht van de architectuur in Groot-Brittannië vanaf 1900. Er wordt gekeken naar de wortels in de negentiende eeuw en als afsluiting komen hedendaagse bureaus aan bod die de nabije toekomst van de architectuur mede zullen bepalen.

bekijk cursus

Antwerpen 1500-1625

In de zestiende eeuw groeide Antwerpen uit tot een ongeëvenaard handelscentrum. De rijkdom die dit opleverde leidde tot een hevige bouwwoede, waardoor de voorheen middeleeuwse stad in korte tijd veranderde. Met grootschalige bouwprojecten kreeg Antwerpen een eigentijdse, internationale en moderne uitstraling.                                                                              

bekijk cursus

Rico Sneller

Rico Sneller doceerde lange tijd filosofie en ethiek aan de universiteit Leiden. Momenteel is hij betrokken bij diverse initiatieven, zowel landelijk (Vrije Academie, ISVW, Jungiaans Instituut, Instituut voor verdrongen filosofie, Filosofisch Leerhuis Fiat lux, Filosofie Oost West) als mondiaal (Alternative Perspectives and Global Concerns, Outre-Lignes). Hij is gastdocent bij de Alfarabi universiteit te Almaty (Kazachstan) en bij de Universidad La Salle in Bogota (Colombia).

Rico Sneller houdt zich bezig met https://www.outre-lignes.org/de grensgebieden tussen filosofie en ervaring: het onbewuste, creativiteit en inspiratie, mystiek, synchroniciteit, enz. Zijn speciale belangstelling gaat uit naar denkers als Ludwig Klages, Hans Driesch, Hermann Friedmann, Carl du Prel en andere ‘psychofilosofen’. 

Uit eerdere cursusevaluaties:
"Uitstekende gepassioneerde en ontzettend vakinhoudelijk gevulde docent. Chappeau!"
"Rico Sneller geeft onderhoudend en vol enthousiasme onderwijs van academisch niveau."
“Sympatieke leraar en geeft ook goed les.”


Jung: leven met het onbewuste

In deze cursus maak je kennis met het denken van Carl Gustav Jung. Centraal staan het onbewuste, dromen, archetypen en individuatie. Jung verschijnt als psycholoog van zingeving, die laat zien hoe innerlijke beelden richting geven aan leven, relaties en zelfverstaan.

bekijk cursus

Innerlijke vrijheid en levensstijl

Deze themadag verkent innerlijke vrijheid als geleefde levenshouding. Niet autonomie als abstract ideaal staat centraal, maar vrijheid als gevormd karakter en bewuste levensstijl. Vanuit Adler, tegen de achtergrond van Freud en existentiële denkers, wordt vrijheid verbonden met verantwoordelijkheid, zin en zelfwording.

bekijk cursus

Drs. Reinier Sonneveld

Reinier Sonneveld is schrijver. Er werden 17 boeken van hem uitgegeven, waarvan er ruim 250.000 werden verkocht. Ook verscheen hij regelmatig op tv vanwege zijn expertise. Hij studeerde af in de theologie en werd in Hilversum opgeleid als scenarioschrijver. In 2025 won hij de Prijs voor het Beste Theologische Boek. 

Als fictieschrijver publiceerde hij prentenboeken, graphic novels, thrillers en jeugdromans. Zijn meest recente boek verscheen bij Lemniscaat, De geheimen van Sterrenstad. Ook begeleidde hij dak- en thuislozen bij het schrijven van poëzie.

Uit eerdere cursusevaluaties:
"Wat weet Reinier veel. Hij vertelt bevlogen en weet de cursisten te boeien regelmatig met humor. Heel knap.
Ook heeft hij een prachtige powerpoint met voorbeelden van bekende kunstenaars." 
“Docent bracht het stof boeiend en luchtig . Ik heb genoten!”


Schrijven over je leven

Veel mensen willen schrijven over hun eigen leven, om anderen te inspireren en iets na te laten. Hoe pak je zoiets aan? Welke vorm ligt jou het meest? Tijdens deze themadag worden verschillende methodes uitgelegd, waar je direct mee kunt oefenen.

bekijk cursus

De mythen van de wereld

Alle culturen hebben mythen om levensmysteries te verklaren. In ‘De mythen van de werend’ hoort u 60 verhalen vol humor en inzicht. U ontdekt verrassende overeenkomsten tussen mythen wereldwijd en wat die onthullen over de mens, ook in onze moderne tijd.

bekijk cursus

Gerko Tempelman MA

Gerko Tempelman is filosoof en theoloog  en houdt zich bezig met de diepere menselijke drijfveren. Hij pionierde met het spraakmakende Death Café, was dominee in Amsterdam en woont als vrijwilliger in een opvang voor dakloze gezinnen. 
In zijn drie boeken, NRC, Trouw en Filosofie Magazine, schrijft hij over religie, filosofie en alle plekken waar denkwerelden botsen.
 

Uit eerdere evaluaties over deze docent:
"Petje af voor de docent. Zoveel kennis, het gemak waarmee hij de cursus gaf, de beleving, de uitstraling. Enorm goed."
"Zeer verzorgde presentatie, docent had goed contact met de cursisten. Leuke didactische vaardigheden. Dus: Perfect"
"Gerko Tempelman heeft een dag lang met veel inspiratie kennis overgedragen. Didactisch sterk. Een erg leuke dag die nog dagen tot nadenken stemde!"
“Zeer inspirerend, uitnodigend en goed geconstrueerde opzet om de grote lijnen en de filosofen weer te geven.”


Filosofie en Islam

De islam komt er in het hedendaagse debat over het vrije denken slecht van af. Maar in de middeleeuwen waren de rollen in het debat over tolerantie en vrijheid precies omgedraaid. Deze studiedag neemt je mee in het vergeten verhaal van de gouden eeuwen van de islam.

bekijk cursus

Filosofie in één dag

Filosoferen kan altijd: je kunt er je leven mee vullen. Maar kennismaken met filosofie kan nu in één dag. En dat is minder raar dan het klinkt. Want eigenlijk zijn alle filosofen uit de geschiedenis gedreven door hetzelfde gevoel: verwondering. Verwondering, en het zoeken naar houvast.

bekijk cursus

Joop van Velzen MSc

Joop van Velzen, M.Sc. is schrijver en docent muziekgeschiedenis. Hij heeft zich jarenlang zowel in Nederland als in Canada academisch geschoold in de geschiedenis van de westerse klassieke muziek. Hij publiceerde de meerdelige biografie: Clara Schumann & Johannes Brahms: een biografie van een muzikale vriendschap in brieven en noten. Meer informatie over de docent: www.musicinlife.nl

Uit eerdere evaluaties over deze docent:
"Joop van Velzen is een bezielend mens, hij ademt muziek door al zijn poriën en een begenadigd spreker, en toch bescheiden."

" De doceerstijl is prettig, enthousiast, toegankelijk".

"Een van de waardevolste themadagen die ik meegemaakt heb". (themadag Matthaus Passion)
 

dr. Ton Vink

Dr. Ton Vink is filosoof en promoveerde met een proefschrift over David Hume en publiceerde daarna met regelmaat over Hume, bijvoorbeeld in David Hume. A tercentenary tribute, (Ann Arbor, Michigan) een bundel verschenen ter gelegenheid van de 300-jarige geboortedag van Hume.

Hans Vogels

Hans Vogels, opgeleid als beeldend kunstenaar, heeft een jarenlange ervaring als docent kunst- en cultuurgeschiedenis in het hoger onderwijs (academie voor interieurdesign en styling). Zijn brede belangstelling loopt uiteen van beeldende kunst en architectuur vanaf de klassieke oudheid tot en met nu, Hij probeert de 'droge informatie' boeiend te maken voor een breed publiek door ook aandacht te besteden aan anekdotes en bijzondere achtergrondinformatie. 


Kleur in kunst & kunst in kleur

Deze cursus verkent in zeven bijeenkomsten de betekenis, geschiedenis en werking van kleur in de kunst. Van aardpigmenten tot moderne synthetische kleuren ontdek je hoe kunstenaars kleur gebruikten, welke symboliek eraan verbonden is en hoe kleuren kunstwerken door de tijd heen kunnen veranderen.

bekijk cursus

Prof. dr. Peer Vries

Prof. dr. Peer Vries studeerde geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Leiden, waar hij ook promoveerde. Hij was van 1979 tot 2007 verbonden aan het Instituut voor Geschiedenis van diezelfde universiteit. Vervolgens was hij onder meer bijzonder hoogleraar in Nijmegen, gastdocent aan de London School of Economics en in China, en gewoon hoogleraar aan de Universiteit Wenen. Van 2016 tot 2021 was hij fellow aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis in Amsterdam. Zijn werk richt zich vooral op economische geschiedenis en global history. Meer informatie en publicaties zijn te vinden op peervries.com.

 


Het ontstaan van de moderne staat in Europa, 1450-1914

De huidige wereld bestaat uit staten. Elke staat heeft zijn territorium, staatsburgers, rechtsstelsel, leger en politie, belastingstelsel en ambtenarenapparaat. In deze collegereeks wordt besproken hoe de huidige staatsvorm, die wij vanzelfsprekend vinden, in Europa is ontstaan tussen de Late Middeleeuwen en het begin van de twintigste eeuw.

bekijk cursus

De Spaanse Burgeroorlog

Negentig jaar geleden brak de Spaanse Burgeroorlog uit. De afloop van dit conflict bepaalde gedurende meerdere decennia de geschiedenis van Spanje. De hoeveelheid publicaties die eraan is gewijd, is immens. Het heeft talloze tijdgenoten én historici gefascineerd. Peer Vries biedt een overzicht van de huidige stand van het onderzoek.

bekijk cursus

Rob Walrecht

Rob Walrecht (1959) zet zich sinds 1978 enthousiast in voor de popularisering van de sterrenkunde, met vele duizenden gastlessen op scholen (o.a. met het eerste mobiele planetarium ter wereld!) en publiekspresentaties. Sinds 1985 geeft hij eigen producten uit, waaronder boeken, bouwplaten van sterrenkundige instrumenten en modellen en posters, maar is het meest bekend van de planisfeer: hét hulpmiddel om de sterren en sterrenbeelden te leren herkennen. Zijn planisferen zijn al in 17 talen uitgebracht, met de Engelse versies voor de hele bewoonde wereld. 

Steeds meer faam krijgt zijn jaarlijkse, zeer complete basiscursus ‘Leer het heelal begrijpen!’, opgezet rond de drie boeken van zijn serie Genieten van de sterrenkunde, en de bijzondere cursussen met professionele astronomen en andere wetenschappers.

dr. Jos Wassink

Dr. Jos Wassink studeerde geschiedenis en na zjin examen hogere archiefambtenaar heeft hij gewerkt bij het Rijksarchief in Noord-Brabant en als gemeentearchivaris van Weert.  Zijn proefschrift handelt over rechtspraak en bestuur in de periode 1568-1795. Toen hij provinciaal historicus van Utrecht werd, ging hij weer in ’s-Hertogenbosch wonen. Nu heeft hij weer tijd om zich bezig te houden met zijn passie: de geschiedenis van Brabant in de zeventiende en achttiende eeuw.

Uit eerdere evaluaties over deze docent:
"Enthousiaste docent die mede met zijn zeer brede kennis van de materie vlot kan inspelen op vragen van de cursisten."
"Alle lof voor de docent. Een gedreven man, met veel liefde voor zijn vak. Hij wilde van de cursus een succes maken en hij had er veel werk van gemaakt."


Leergang Brabant onder het calvinistische bewind, 1566-1795, deel 1

Brabant leed zwaar in de Tachtigjarige Oorlog, vooral de boeren. De strijd in Brabant en de impact op de bevolking worden behandeld. Het hertogdom raakte verscheurd; Staats-Brabant werd geen zelfstandige provincie en kwam onder Haags bestuur. Ook dit trauma en de verheerlijking van de ‘heldendaden’ komen aan bod.

bekijk cursus

Drs. Hans Wijgergangs

Hans Wijgergangs studeerde kunstgeschiedenis in Leiden en behaalde zijn eerstegraads lesbevoegdheid in 1996. Sinds 2002 is hij als conservator werkzaam bij het RKD - Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis in Den Haag. Zijn specialisatie geldt de beeldende kunst uit de moderne periode, steeds in de context van het verleden en de hedendaagse kunst. 

drs. Thea Willemsen

Drs. Thea Willemsen studeerde kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam met als specialisatie laatmiddeleeuwse schilderkunst. Ze geeft al jaren cursussen en lezingen, onder andere bij diverse HOVO-instellingen. Daarnaast organiseert zij excursies.

Uit eerdere evaluaties:
“Zeer informatief met een uitstekende presentatie”
"Een uitstekende docente , een interessante dag!!"
“De cursus was fantastisch. Als Thea Willemsen nog een keer komt, schrijf ik me onmiddellijk weer in”.

dr. Andreas Wismeijer

Dr. Andreas Wismeijer heeft na zijn afstuderen aan de Universiteit van Tilburg zes jaar aan de Vrije Universiteit van Barcelona gewerkt als docent en onderzoeker. Zijn onderzoek richt zich met name op de persoonlijkheidspsychologie en de relatie tussen het hebben van geheimen en welzijn.

Uit eerdere evaluaties over deze docent:
"Uitstekende docent die de stof deskundig, boeiend en met humor uiteenzet."

" Boeiend en leerzaam met een didactisch zeer goede docent."

" De interessante stof, de interactie en de deskundigheid en erg prettige stijl van kennisoverdracht door de docent maken het voor mij een feestje." 


Leuk(er) oud worden

Tijdens deze themadag gaan we kennis maken met inzichten uit de positieve psychologie die ons leven leuker en zinvoller maken. We gaan zien dat ouder worden vele kansen biedt op geluk en welzijn, en met de praktische tips doet u direct uw voordeel.

bekijk cursus

Leergang Psychologie, deel 7

Mensen zijn bij uitstek sociale wezens en het merendeel van ons gedrag heeft een sociale oorsprong, zelfs wanneer we dat niet direct zien. Tijdens deze laatste cursus van de leergang wordt duidelijk waarom ‘ik’ voortaan meervoud is!

bekijk cursus

Psychologie van emoties

Emoties zijn van groot belang voor ons dagelijks functioneren en bepalend voor ons welbevinden. Tijdens deze themadag verkennen we vanuit verschillende theoretische benaderingen de psychologie van onze emoties en zullen we vele emoties in detail analyseren zoals nostalgie, geluk, angst, heimwee en boosheid.

bekijk cursus

Groen geluk

Tijdens deze studiedag verkennen we de psychologische waarde van natuur voor de mens. Waarom doet groen ons goed? Ontdek het effect van de natuur op ons welbevinden. Duik in de biofilie, het brein en de rol van geur, kleur en vorm.

bekijk cursus

Drs. Kees Wisse

De dirigent

De dirigent is een wonderlijk fenomeen. Hij musiceert niet zelf, maar laat met zijn gebaren een groep muzikanten de mooiste muziek maken. Over hoe en waarom van de dirigent, de techniek van het dirigeren, en zijn betekenis voor de muziek gaat deze cursus.

bekijk cursus

Prof. dr. Theo de Wit

Vriendschap en vijandschap in de politiek

Decennialang dachten Europeanen dat vijandschap tussen staten, culturen en groepen verleden tijd was. Nu blijkt veiligheid, niet vrijheid, het politieke kernwoord. Wat kunnen we leren van de traditie van denken over vriendschap en vijandschap, en wat zijn de kansen voor politieke vriendschap in de toekomst?

bekijk cursus

Paul Wouters

Dr. Paul Wouters studeerde filosofie in Gent, was 18 jaar directeur van de Internationale School voor Wijsbegeerte (Leusden) en werkte vervolgens als organisatieadviseur o.m. bij Berenschot. Hij is als docent verbonden aan de School of Thinking van de Vrije Universiteit Brussel.


Leven met complexiteit

Velen ervaren hun leefomgeving als complex en verwarrend, wat de zoektocht naar zingeving onder druk kan zetten. Tijdens deze themadag verdiepen we ons in het fenomeen complexiteit en verkennen we manieren om zin te ervaren en vorm te geven op drie dimensies: hoofd, hart en handen

bekijk cursus

drs. Arnold Ziegelaar

Arnold Ziegelaar studeerde wijsbegeerte aan de Universiteit Leiden en is docent filosofie in het hoger onderwijs. Hij is verbonden aan opleidingen tot geestelijk begeleider bij de Hogeschool InHolland en het OVP. Daarnaast werkt hij voor verschillende HOVO-instellingen en voor de Internationale School voor Wijsbegeerte. Zijn interessegebied is breed en ligt vooral bij levensfilosofie, bewustzijnsfilosofie en godsdienstfilosofie. In 2015 verscheen zijn boek Aardse mystiek en in 2016 Oorspronkelijk bewustzijn bij ISVW uitgevers. 

Uit eerdere evaluaties over deze docent:
"Uitstekende docent, didactisch goed onderlegd, prettige contactlegging."
"Het was uitdagend voor de hersenen en een training in denken en begrip en dat was leuk. Een veeleisende docent die de colleges knap heeft opgebouwd."


Zin zoeken, Zin vinden

De mens zoekt naar zin, zeker in tijden van oorlog en ecologische dreiging. Aan de hand van klassieke denkers verkennen we hoe we ons tot ons leven kunnen verhouden. Thema’s zijn onder meer vriendschap, zelfontplooiing, esthetiek, mystiek, sterfelijkheid, bewustzijn en voortbestaan.

bekijk cursus

Zijn, Tijd, Leegte

In deze collegereeks vergelijken we oosterse en westerse denkers over kernbegrippen als zijn, tijd en leegte. We bespreken onder meer Parmenides, Plotinus, Kierkegaard, Heidegger, Dōgen, Suzuki, Masao Abe en Byung-Chul Han. De cursus verbreedt en verdiept het filosofisch perspectief op leven en zijn.

bekijk cursus

Brochures