De Romeinse wereld

Macht, cultuur en het einde van een wereldrijk

Het schijnt dat mensen tweemaal per week denken aan de ondergang van het Romeinse Rijk. Of dat echt zo is, staat te bezien, maar de “val” van Rome is wel de grote culturele nachtmerrie van de westerse wereld. Het idee is dat er ooit een mooie beschaving was en dat de barbaren daaraan een einde kunnen maken.

Het slechte nieuws is: zo mooi was de Romeinse beschaving niet. Ze was wreed, was gebaseerd op de ongelijkheid van mensen, kende slavernij, onderdrukte vrouwen, was grotendeels ongeletterd en leefde in een permanente staat van oorlog. Het economisch peil was ongeveer dat van Nederland in de vijftiende eeuw – extreem laag dus. 

Het is makkelijk het verhaal over die mooie beschaving om te keren en een sensationalistisch verhaal te vertellen over armoede, gladiatoren en gekke keizers. Maar dat is te gemakkelijk. Deze cursus biedt – na een historisch overzicht – een overzicht van de economische kaders, van de bestuurlijke mogelijkheden, van de culturele en talige pluriformiteit en de religieuze ontwikkeling. Zo ontstaat een beeld dat Rome noch te mooi, noch te lelijk voorstelt.

Voor wie tweemaal per week denkt aan de ondergang van het Romeinse Rijk is er overigens ook goed nieuws. Hoewel eind vijfde eeuw in West-Europa het keizerlijk hof wegviel als de plek waar politiek werd bedreven, bleven het keizerlijk gezag en de Romeinse cultuur gewoon bestaan. Er is, op de grens van Oudheid en Middeleeuwen, meer continuïteit dan discontinuïteit.

Opsomming onderwerpen per college:
- College 1: Inleiding
- College 2: De Republiek
- College 3: Het Keizerrijk 
- College 4: Het Keizerrijk
- College 5: Economie en bestuur
- College 6: Multiculturaliteit en religie
- College 7: De Lage Landen
- College 8: Van Oudheid naar Middeleeuwen