Hannah Arendt over vriendschap
Haar inspiratie in duistere tijden
- Cursusnummer: 27W08
- Vakgebied: Filosofie
- Locatie: Tilburg
- Seizoen: Winter 2027
- Dag: Meerdere Dagen
- Tijd: 10.00 - 15.45 uur
- Cursusdata: 12 januari, 13 januari
- Prijs: € 215.00
- Aantal colleges: 2 dagen inclusief koffie/thee, lunch en afsluitend drankje
- Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen na afloop
- Cursusmateriaal:
Aanbevolen literatuur:
- Het geluk van nabijheid van Lieve Goorden ISVW uitgevers ISBN 9789083341187 en
- Arendt Men in dark times ( helaas niet vertaald ) Mariner books ISBN 9780156588904. Let op: er is een boek uitgekomen in het Nederlands dat heet ‘Denken in duistere tijden’, maar dat is niet het bovenstaand boek in vertaling!
PowerPoint en aanvullend materiaal zoals linkjes en filmpjes staan op www.maieutiek.nlwww.maieutiek.nl
Hannah Arendt over vriendschap
Haar inspiratie in duistere tijden
In deze cursus ontmoeten we de denkers en dichters die Hannah Arendt inspireerden.
We onderzoeken waarom zij juist in hun leven en werk voorbeelden vond van hoe mensen zich in duistere tijden kunnen opstellen — en wat hun inzichten ons vandaag nog kunnen leren.
Arendt was diep teleurgesteld door de keuzes van mensen die haar dierbaar waren. Niet alleen het handelen van vijanden raakte haar, maar vooral ook de houding van vrienden en voormalige geliefden. Zo begroetten Heidegger en Von Wiese de opkomst van Hitler als het begin van een grootse tijd. Tegelijkertijd vond Arendt moed en geestverwantschap bij vrienden als Brecht, Benjamin, Jaspers en Hilde Fränkel.
Varian Fry, een Amerikaanse journalist die duizenden mensen uit bezet Marseille hielp ontsnappen, bracht ook haar in veiligheid. Na haar aankomst in de Verenigde Staten ontstond een hechte, levenslange vriendschap met schrijfster Mary McCarthy.
Daarnaast kende Arendt nog een bijzondere kring van vrienden: dichters en denkers uit het verleden. In hun nagelaten werk ontdekte zij sporen die haar hielpen een houding te vinden tegenover de donkere tijd waarin zij en velen om haar heen leefden.
Rilke, Lessing, Rahel Varnhagen en Rosa Luxemburg gaven haar inspiratie. Samen volgen we hoe Arendt hun denkbeelden verbond met gesprekken met haar tijdgenoten, en hoe zij verleden en heden met elkaar in dialoog bracht.
Volgens Arendt moeten we het verleden proberen te begrijpen, zonder te verwachten dat het zich eenvoudig herhaalt. Over de toekomst kunnen we nadenken, maar we hebben haar nooit volledig in de hand. Juist het gesprek met vrienden — levend of aanwezig in teksten — biedt oefening in zelfstandig denken.
| Dagprogramma dag 1 | |
| 09.45 – 10.00 | Ontvangst met koffie/thee |
| 10.00 – 11.00 | Blok 1: Een korte inleiding op leven en werk van Arendt en op deze twee dagen |
| 11.00 – 11.15 | Koffie/thee-pauze |
| 11.15 – 12.00 | Blok 2: vriendschap vóór de oorlog |
| 12.00 – 13.00 | Lunch |
| 13.00 – 13.45 | Blok 3: vriendschap na 1933 |
| 13.45 – 14.00 | Korte pauze |
| 14.00 – 14.45 | Blok 4: kernbegrippen van vriendschap: naastenliefde, verruimd denken, pluraliteit en het anders zijn van de ander |
| 14.45 – 15.00 | Koffie/thee-pauze |
| 15.00 – 15.45 | Blok 5: Ruimte voor de uitgebreide vragen en gesprek |
| Dagprogramma dag 2 (uitsluitend bij meerdaagse cursus) | |
| 09.45 – 10.00 | Ontvangst met koffie/thee |
| 10.00 – 11.00 | Blok 1: vriendschap en politiek: Heidegger, Jaspers en Scholem |
| 11.00 – 11.15 | Koffie/thee-pauze |
| 11.15 – 12.00 | Blok 2: Grote voorbeelden zoals RosaLuxemburg, Hilde Frānkel, Walter Benjamin en en Gotthold Lessing |
| 12.00 – 13.00 | Lunch |
| 13.00 – 13.45 | Blok 3: vervolg grote voorbeelden |
| 13.45 – 14.00 | Korte pauze |
| 14.00 – 14.45 | Blok 4: De kernbegrippen van gisteren in gesprek: waar zitten de voetangels en klemmen |
| 14.45 – 15.00 | Koffie/thee-pauze |
| 15.00 – 15.45 | Blok 5: wat nog ter tafel komt |
| 15.45 | Afsluitend drankje |
drs. Petra Bolhuis
Drs. Petra Bolhuis rondde in 1995 samen met drs. Theo Meereboer een doctoraalscriptie filosofie af over Hannah Arendt en Michel Foucault. Petra Bolhuis rondde een studie Orthopedagogiek af (RUG 1991). Ze heeft sinds tien jaar een eigen filosofische praktijk van waaruit zij cursussen en lezingen verzorgt over het snijvlak tussen theorie en praktijk:. www.maieutiek.nl
Review van cursisten
"Een bevlogen docente met passie voor het actuele onderwerp en in staat haar publiek van begin tot einde te boeien. Mijn complimenten."
"De docent had de moeilijke leerstof volledig in haar kennis opgekomen en kon daardoor zeer adequaat reageren op vragen."
“De docent mevr Bolhuis heeft twee dagen mijn aandacht weten vast te houden. Zij heeft de gave om ingewikkelde materie op een prettige manier over te brengen. Petje af!!!”