Hannah Arendt en het kwaad

Ofwel hoe denken het goed(e) kan doen

Met ‘Eichmann in Jerusalem – A Report on the Banality of Evil’ werd Hannah Arendt in 1963 wereldberoemd. Ook en juist bij een groter publiek dan alleen dat van politieke theoretici of filosofen. Haar ‘banaliteit van het kwaad’ werd een banaal (sic) begrip, dat het in gesimplificeerde vormen nog jarenlang goed zou doen op feestjes en partijen. 

In deze cursus lezen we samen dit – voor Arendt’s doen – uiterst toegankelijke boek. We bekijken het in de context van haar leven en overige werk. We vergelijken het met studies van twee andere schrijvers die het proces tegen Nazi-kopstuk Adolf Eichmann bijwoonden: Abel Herzberg en Harry Mulisch. En we leggen verbanden met latere studies en situaties. 

Denk aan het Prison Experiment van Philip Zimbardo, die er zijn ‘banaliteit van het heldendom’ op baseerde. ‘Eichmann vor Jeruzalem’, dat filosofe Bettina Stangneth in 2011 publiceerde. En ervaringen met het alledaagse of absolute kwaad in Rwanda, Bosnië en het Midden-Oosten. Zo gaan we op zoek naar antwoorden op de vraag wat het kwaad is, waardoor het ontstaat en – dát vooral – hoe we het goed tegemoet kunnen treden. 

Opsomming onderwerpen per college:

College 1: Hannah Arendt en Adolf Eichmann – Een kennismaking. 

College 2: Het overige werk van Hannah Arendt – Een context. 

College 3: Arendt vs. Mulisch over Eichmann & (de banaliteit van) het kwaad. 

College 4: Arendt vs. Herzberg over Eichmann & (de banaliteit van) het kwaad. 

College 5: Arendt vs. Stangneth over Eichmann & (de banaliteit van) het kwaad. 

College 6: Zimbardo vs. Arendt – De banaliteit van het kwaad heldendom. 

College 7: Wat kunnen we vandaag de dag met de inzichten van Arendt (I). 

College 8: Wat kunnen we vandaag de dag met de inzichten van Arendt (II).