De wandelaar en zijn schaduw

Filosofie van het parareligieuze leven

‘De wandelaar en zijn schaduw’ biedt een filosofische bezinning op religie in de hedendaagse Europese cultuur. Uitgangspunt is dat de mens zowel religieus als intellectueel is, en dat deze dimensies in de afgelopen eeuwen op gespannen voet zijn komen te staan. Het intellectuele is dominant geworden, wat kan leiden tot ervaringen van betekenisloosheid, aangeduid met termen als vertwijfeling, nihilisme en absurdisme.

Deze ontwikkeling kan worden verkend aan de hand van denkers als Søren Kierkegaard, Friedrich Nietzsche en Albert Camus. Hun werk laat namelijk zien hoe de spanning tussen religie en intellect zich heeft verdiept en welke existentiële vragen daaruit voortkomen.

De collegereeks verkent een manier om met deze crisis om te gaan. Ook zonder het bestaan van God te veronderstellen, zijn vormen van religieus denken mogelijk, gericht op contemplatie van het mysterie van het bestaan van de kosmos en van ons eigen zijn. Deze contemplatie wordt aangeduid als een para­religieuze levenshouding. Binnen deze benadering ontstaat ruimte voor een hernieuwde relatie met natuur, kosmos en bewustzijn. Er is aandacht voor ervaringen van verbondenheid met de wereld, de natuur, de dingen en de ander, aan de hand van filosofische reflecties en poëtische voorbeelden.

Opsomming onderwerpen per college:

College 1 & 2: Inleiding: de crisis van de Europese religiositeit en de vraag naar het religieuze

College 3: Kierkegaard en de religieuze paradox

College 4: Kierkegaard en religieuze vertwijfeling

College 5: Nietzsches nihilisme en zijn vermeende overwinning ervan

College 6: Absurdisme en futilisme

College 7-8: Bestaans- en zijnsmysterie

College 9: Het parareligieuze leven

College 10: Innigheid