Menu

Thüringen en Saksen

Weimar, Leipzig, Dresden, bekende namen van prachtige steden vol historie en cultuur, die dicht bij elkaar liggen in een ten onrechte vergeten stuk Duitsland, dat vanaf het Thüringer Wald tot voorbij de Sächsische Schweiz ook door zijn natuur imponeert.

Thüringen en Saksen

Na een eerste lezing over de geschiedenis van de stad Leipzig als kapstok voor de geschiedenis van heel Duitsland, volgt een lezing over de moeizame weg naar nationale eenheid, die lang en lastig was en van Karel de Grote tot Bismarck ruim duizend jaar duurt. Uit een los verband van verschillende stammen ontstaat een volk dat zich in de eerste plaats als een taal- en cultuurgemeenschap ziet en zich pas daarna aaneensluit als een natie die uiteindelijk als nationale staat een politieke vorm vindt. Maar toen Duitsland in 1871 onder Bismarck een nationale staat werd, had die staat meteen een tekortkoming: de eenheid kwam van boven, zij was autoritair opgelegd. De wetenschap spreekt in dit verband over de uitvinding van de Duitse natie. Maar die uitvinding werd een van de economisch modernste staten van Europa.

En een van de agressiefste. De misdaden van de nazi’s brachten iedere gedachte aan natie, nationalisme en nationale staat in diskrediet. De Geallieerden vonden na 1945 aan beide zijden van de demarcatielijn veel Duitsers bereid die het nationale onvoorwaardelijk wilden inruilen voor een nieuwe staat, ook al was dat maar een halve. Alle Bonds-Duitsers (die ik ken) zijn postnationaal; Europa was een welkome vervanging en leek hun als nieuw vaderland helemaal niet te groot. Alle DDR-Duitsers (die ik ken) waren nauwelijks geïnteresseerd in het proletarisch internationalisme van hun leiders en zagen na de val van de muur de eenheid als begin van een nieuwe vrijheid. In 1989 lieten de vreedzame demonstranten dan ook onverbloemd Wir sind ein Volk! horen.

Maar welk volk? Wat in de oude Bondsrepubliek nooit aan de oppervlakte kwam, borrelde na de hereniging meteen in het nationale debat op: Duitsland werd een immigratieland. Koud was het territoriale probleem opgelost, of het identiteitsprobleem stak de kop op. En dat is voorlopig nog niet opgelost. Wie is Duitser?

Veel van deze historische etappes worden tijdens deze winteracademie afwisselend besproken aan de hand van architectuur (de onvolprezen Wartburg), taal (Luther) en literatuur (Goethe), schilderkunst (Cranach) en toegepaste kunst (Bauhaus) en muziek (Bach). Een uitstap naar Naumburg voor de befaamde Dom is onontkoombaar.

Wees welkom bij enkele cultuurhistorische dwaaltochten door Thüringen en Saksen.

Dag 1

09.30 – 09.45

Ontvangst met koffie/thee

 

De blokindeling geeft strak afgebakende perioden aan, maar natuurlijk lopen die vloeiend in elkaar over. De loop van de geschiedenis richt zich niet naadloos naar het tijdschema van de winteracademie.

09.45 – 10.45

Blok 1: Mein Leipzig Lob’ ich mir (Goethe)

De geschiedenis van Leipzig als kapstok voor de geschiedenis van Duitsland (deel 1)

10.45 – 11.00

Koffie/thee-pauze

11.00 – 11.45

Blok 2: Mein Leipzig Lob’ ich mir (Goethe) (vervolg)

De geschiedenis van Leipzig als kapstok voor de geschiedenis van Duitsland (deel 2)

11.45 – 12.00

Korte pauze

12.00 – 12.45

Blok 3: Die verspätete Nation (Plessner)

Een geschiedenis van de moeizame eenwording van de Duitse Naties (deel 1)

12.45 – 13.30

Gezamenlijke lunch

13.30 – 14.30

Blok 4: Die verspätete Nation (Plessner) (vervolg)

Een geschiedenis van de moeizame eenwording van de Duitse Naties (deel 2)

14.30 – 14.45

Korte pauze

14.45 – 15.30

Blok 5: Van de Wartburg tot de Ettersberg

Wandelingen door de stedenas van Thüringen (Eisenach, Wartburg, Erfurt …)

15.30 – 15.45

Koffie/thee pauze

15.45 – 16.30

Blok 6: Van de Wartburg tot de Ettersberg (vervolg)

Wandelingen door de stedenas van Thüringen (… [Naumburg], Weimar, Apolda)

Dag 2

09.30 – 09.45

Ontvangst met koffie/thee

09.45 – 10.45

Blok 1: Goethe en Weimar

Duitslands gelaat van humanisme

10.45 – 11.00

Koffie/thee-pauze

11.00 – 11.45

Blok 2: Hitler en Weimar

Duitslands tronie van barbarij

11.45 – 12.00

Korte pauze

12.00 – 12.45

Blok 3: Dresden

Geschiedenis van de stad Dresden

12.45 – 13.30

Gezamenlijke lunch

13.30 – 14.30

Blok 4: Zwinger

Kunst in Dresden

14.30 – 14.45

Korte pauze

14.45 – 15.30

Blok 5: Leipzig is niet te redden (1989) – Leipzig is gered! (2019)

15.30 – 15.45

Koffie/thee pauze

15.45 – 16.30

Blok 6: Werner Tübkes Teatrum Mundi in Bad Frankenhausen

16.30 uur

Afsluitende borrel

 

  • Cursusnummer: 19W07
  • Vakgebied: Geschiedenis
  • Locatie: Tilburg
  • Seizoen: Winter 2019
  • Dag: Meerdere Dagen
  • Uiterste inschrijfdatum:
    09 januari 2019
  • Tijd: 09.30 - 16.30 uur
  • Cursusdata: 16-jan, 17-jan,
  • Prijs: € 199.00 inclusief lesmateriaal, koffie/thee, lunch en afsluitend drankje
  • Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen/discussie
Peter van Nunen

Dr. Peter van Nunen (1951) volgde de opleiding tolk-vertaler (Russisch, Engels) te Antwerpen en studeerde Theaterwetenschappen, Slavistiek en Germanistiek te Leipzig. Promoveerde bij Tindemans over de Russische theaterregisseur Meyerhold.
Docent aan diverse opleidingen tolk-vertaler; oprichter van het Nederlandsse Cultuurcentrum te Moskou en geeft leiding aan het MNM-Ruslandcentrum te Maastricht.
Geeft voordrachten en verzorgt lezingen over geschiedenis, kunst en literatuur van Rusland en de voormalige Sovjetstaten (waaronder Resten van een wereldrijk en Armenië, de jongere zus van Judea).