Menu

Exoplaneten: Planeten bij andere sterren dan onze Zon

Vanaf 1995 tot heden werd een bizar assortiment exoplaneten ontdekt, dat tijdens de cursus wordt verkend.

Exoplaneten: Planeten bij andere sterren dan onze Zon

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft een serie posters gepubliceerd die een vakantie op verschillende exoplaneten aanlokkelijk maken. Zo gek zal het voorlopig niet worden, maar de posters maken wel duidelijk dat de verscheidenheid aan planeten groter is dan we ooit dachten. Voor 1995 geloofden veel astronomen niet in het bestaan van exoplaneten. De bekendmaking in 1995 dat de eerste planeet was gevonden, werd met grote scepsis ontvangen. Tussen 1995 en nu staat de teller intussen op rond de 4000 exoplaneten in alle soorten en maten.

Er zijn planeten vele malen zwaarder dan Jupiter (die 318x de massa van de Aarde bezit) en die bovendien dichter bij hun ster staan dan onze kleine en hete Mercurius bij de Zon. Er bestaan waterplaneten en koolstofplaneten (inclusief het soort dat uit diamant bestaat). Er zijn dubbelsystemen: planeten die rond twee sterren cirkelen.

Hoe hebben we die planeten gevonden? De Kepler ruimtetelescoop, die het leeuwendeel van de exo’s heeft gevonden, en het samenspel van Kepler met grote telescopen op Aarde wordt behandeld.

Wat kunnen we nog meer verwachten? Er worden voortdurend nieuwe technieken gevonden en toegepast, die verschillende eigenschappen van sterren en planeten zichtbaar maken. De cursus behandelt een aantal van deze nieuwe systemen.

De meest intrigerende vraag op dit moment is of er andere planeten als de Aarde aanwezig zijn in de Melkweg. Daarvoor moet echter eerst een antwoord worden gegeven op de vraag wat de term “als de Aarde” betekent. Het laatste onderwerp van de cursus zal proberen een antwoord op die vraag te geven.

De vraag of er buitenaards (intelligent) leven bestaat is dan een logisch vervolg.

Dagprogramma

09.30 – 09.45

Ontvangst met koffie/thee

09.45 – 10.45

Blok 1: Wat is een planeet en hoe worden planeten gevormd?

10.45 – 11.00

Koffie/thee-pauze

11.00 – 11.45

Blok 2: De belangrijkste opsporingstechnieken: Astrometrie, Radiale snelheid of Dopplermethode, Transitie of fotometriek methode.

11.45 – 12.00

Korte pauze

12.00 – 12.45

Blok 3: Interessante eigenschappen van planeten: massa/straal en dichtheid, hoek rotatie as met het baanvlak, excentriciteit van de baan, de geografie en atmosfeer, afstand tot de moederster.

12.45– 13.30

Gezamenlijke lunch (inbegrepen)

13.30 – 14.30

Blok 4: Overzicht van interessante exo-systemen en planeten.

14.30 – 14.45

Korte pauze

14.45 – 15.30

Blok 5: wat betekent “aardachtig” en bestaan er betere “aardes” dan de Aarde?

15.30 – 15.45

Koffie/theepauze

15.45 – 16.30

Blok 6: Een paar nieuwe systemen: GAIA, TESS, PLATO, James Webb ruimtetelescoop e.a.

Afsluitend: De Drake vergelijking en bestaat er leven elders in het universum? Dit zal het onderwerp zijn van een vervolg themadag in het najaar.

16.30 uur

Afsluitende borrel

  • Cursusnummer: 19T01
  • Vakgebied: Natuurwetenschappen
  • Locatie: Tilburg
  • Seizoen: Voorjaar 2019
  • Dag: Dinsdag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    26 februari 2019
  • Tijd: 09.30 - 16.30 uur
  • Cursusdata: 19-mrt,
  • Prijs: € 92.00 inclusief koffie/thee, lunch en afsluitend drankje
  • Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen/discussie
  • Literatuur:

    De docent stelt digitaal lesmateriaal beschikbaar via de website en via WeTransfer

Heinz Wanders

Drs. Heinz Wanders studeerde wis- en natuurkunde en elektronica aan de KMA in Breda. Daarna vervulde hij diverse functies in binnen- en buitenland bij de Koninklijke Luchtmacht. In 1971 behaalde hij in Leiden akte Duits MO-A en van 1972 tot 1977 studeerde hij sociologie in Utrecht en Leiden. Hij verliet de luchtmacht in 1998 en is thans consultant in de wereld van de luchtvaart die hem blijft boeien.