Menu

Nederlandse stedenbouw in de 20e eeuw

Nederlandse stedenbouw in de 20e eeuw, Beeldende verhalen over onze bebouwde omgeving

Nederlandse stedenbouw in de 20e eeuw

Na een lange periode van stilstand en verval beginnen tijdens de industriële revolutie de steden aan een ongekende groei in Nederland. Fabrieken schieten als paddenstoelen uit de grond, vestingwerken worden geslecht, riolering en waterleidingen worden aangelegd, elektriciteit doet zijn intrede en epidemieën worden ingedamd. De bevolking groeit, woningen zijn er nauwelijks en de overheid moet zijn rol in de stedenbouw nog uitvinden. Van een stedenbouwkundige heeft nog niemand gehoord. En toch is er sprake van enige planmatigheid.

Aan de hand van zogenaamde ‘sleutelmomenten’ in de stedenbouw gaan we de geschiedenis behandelen. Dit zijn momenten waarin de techniek, de samenleving en de politiek een nieuwe richting ingaan en de steden er anders gaan uitzien. We beginnen met het slechten van de vestingwerken dat ervoor zorgde dat steden konden uitbreiden. De ene stad deed dat anders dan de andere. Dan gaan we naar de fabriek en de fabriekskolonies waarin Eindhoven uiteraard een speciale plek is toebedeeld.

Vervolgens hebben we het over de architect als stedenbouwkundige met Berlage in de hoofdrol. Hier komen Amsterdam, Den Haag en Utrecht voorbij. We bekijken de sociale kant van de stedenbouw, de maakbaarheid van de samenleving aan de hand van verschillende voorbeelden uit den lande.

Voor de wederopbouw komt een gastdocent van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed uit de doeken doen hoe dat planmatig is aangepakt.

We komen daarna in welvarend vaarwater terecht waarbij iedereen een auto wil. Wat de gevolgen daarvan is voor menig binnenstad laat zich raden. Ook hierbij extra aandacht voor Eindhoven. Dan gaan we naar de suburbanisatie van Nederland, naar de groeisteden en Vinexwijken, de groene stedenbouw waarin landschapsarchitecten furore maken.

En tot slot hebben we het over een fenomeen waar stedenbouwers eigenlijk nauwelijks bij betrokken zijn, de supermarkt. Ook deze heeft grote invloed op onze steden. In dit laatste college wordt van de cursist gevraagd om mee te denken over het ‘sleutelmoment’ waar we naartoe gaan.

Deze cursus is kortom een verrassingstocht die je anders naar steden leert kijken.

Een dagexcursie naar de wijken Vreewijk en Heyplaat in Rotterdam op 23 april maakt onderdeel uit van deze cursus. Vervoer, parkeren en lunch zijn op eigen gelegenheid.

  • Cursusnummer: 19V25
  • Vakgebied: Geschiedenis
  • Locatie: Eindhoven
  • Seizoen: Voorjaar 2019
  • Dag: Dinsdag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    22 januari 2019
  • Tijd: 10.45 – 12.30 uur
  • Cursusdata: 12-feb, 19-feb, 26-feb, 12-mrt, 19-mrt, 26-mrt, 02-apr, 09-apr, 23-apr,
  • Prijs: € 256.00 8 colleges en 1 excursie
  • Werkvorm: Hoorcollege
  • Literatuur:

    De docent stelt digitaal lesmateriaal beschikbaar via de website.

  • Opmerkingen:

    Reservedatum inhaalcollege 16-04

Paul Kurstjens

Na opleidingen voor verkeerskunde, planologie, architectuur en stedenbouw volgde een beroepspraktijk als stedenbouwkundige bij verschillende grote gemeentes in den lande in combinatie met docentschap aan enkele HBO-instellingen waarbij geschiedenis en ontwerp van steden centraal stonden.