Menu

Socratisch Gesprek

We gaan samen denken over een belangrijke vraag met behulp van de socratische methode.

Socratisch Gesprek

Het Socratisch Gesprek is een methode voor het groepsgesprek over een filosofische vraag, geïnspireerd op het optreden van Socrates in de dialogen van Plato en verder ontwikkeld door Leonard Nelson (1882-1927). De methode wordt toegepast in het onderwijs, in organisaties en in groepen die het fijn vinden om gestructureerd over een onderwerp na te denken. Dit kan een filosofisch onderwerp zijn, maar dat hoeft niet. De methode wordt ook gebruikt voor visieontwikkeling in organisaties en voor morele vraagstukken.

Aan de hand van levens- of werkervaringen wordt een gezamenlijk proces op gang gebracht dat leidt tot verdieping in en beantwoording van de uitgangsvraag. Daarbij wordt geen beroep gedaan op externe autoriteiten. Het gaat om onderzoek van eigen vooronderstellingen, het luisteren naar en leren van elkaar, het voeren van een dialoog in plaats van een discussie. In deze cursus beoefenen we filosofisch denken zoals het hoort te zijn: actief en fris in samenspraak met anderen tot verdieping en inzicht komen.

De cursus bestaat uit 6 bijeenkomsten. In de eerste bijeenkomst wordt een inleiding gegeven in de methode: de theoretische achtergrond, de opzet en de regels van het gesprek. Daarna wordt een uitgangsvraag gekozen en geven deelnemers een eigen voorbeeld. Deze worden kort besproken. Volgens een systematiek wordt een van de voorbeelden gekozen voor een diepgaande analyse volgens het zogenaamde zandlopermodel. We gaan van abstract naar concreet en weer terug naar abstract. Daar proberen we te komen tot een antwoord op de uitgangsvraag. De gespreksleider bemoeit zich zo weinig mogelijk inhoudelijk met het gesprek, maar bewaakt de methode en de voortgang.

Voorbeelden van uitgangsvragen: Wat is het goede leven? Wat is vrijheid? Wat is vriendschap? Wanneer sta ik in mijn kracht? Wanneer ben ik verantwoordelijk voor een situatie? Wie is God? Wanneer mag ik mij met iemand bemoeien? Wat is passie? Etc.

De cursus leert u diepgaand te reflecteren op een ervaring om tot nieuwe inzichten over het leven te komen. Ook leert u gestructureerd na te denken en naar anderen luisteren in een groep.

  • Cursusnummer: 19V17
  • Vakgebied: Filosofie
  • Locatie: Tilburg
  • Seizoen: Voorjaar 2019
  • Dag: Donderdag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    21 februari 2019
  • Tijd: 13.30 -16.15 uur 
  • Cursusdata: 14-mrt, 21-mrt, 28-mrt, 04-apr, 11-apr, 18-apr,
  • Prijs: € 249.00 6 colleges van 3 x 45 minuten inclusief lesmateriaal en koffie/thee
  • Werkvorm: Werkcollege met interactie en samenwerking
  • Literatuur:

    Aanbevolen literatuur: Jos Delnoij, Wieger van Dalen (red.), Het socratisch gesprek, Damon, 2003. ISBN 9789055734153.  De docent deelt een papieren syllabus uit.

  • Opmerkingen:

    Reservedatum inhaalcollege 25-04 

Arnold Ziegelaar

Arnold Ziegelaar studeerde wijsbegeerte aan de Universiteit Leiden en is docent filosofie in het hoger onderwijs. Hij is verbonden aan opleidingen tot geestelijk begeleider bij de Hogeschool InHolland en het OVP. Daarnaast werkt hij voor verschillende HOVO-instellingen en voor de Internationale School voor Wijsbegeerte. Zijn interessegebied is breed en ligt vooral bij levensfilosofie, bewustzijnsfilosofie en godsdienstfilosofie. In 2015 verscheen zijn boek Aardse mystiek en in 2016 Oorspronkelijk bewustzijn bij ISVW uitgevers.