Menu

Vogeltrek, migratie wereldwijd

Vogeltrek, wie gaat waar naar toe en hoe doen ze het, vragen waar we nu pas enig zicht op krijgen.

Vogeltrek, migratie wereldwijd

Zwaluwen komen uit de modder. Dat lijkt een beetje op het bakerpraatje: kinderen komen uit de kool. Maar de middeleeuwse mens vond het een aannemelijke verklaring. Zuidelijk Afrika was onbekend en van vogeltrek had men slechts een vage notie. Pas in de negentiende eeuw kwam vogelonderzoek in een stroomversnelling maar ook toen zou het nog honderd jaar duren voordat men de trek van vogels kon volgen. Uitgebreid ringonderzoek in de tweede helft van de twintigste eeuw leverde veel informatie maar pas met zgn. dataloggers en zenders kon men letterlijk meereizen met vogels.

De cursus “Vogeltrek, migratie wereldwijd” gaat uitgebreid in op de nieuwste resultaten van onderzoek aan trekvogels. Van de op Spitsbergen broedende brandganzen tot de in Mauritanië overwinterende Grutto, van de Kanoetstrandloper tot de Grauwe Kiekendief. Daarbij wordt niet alleen de verrekijker gericht op trekroutes maar ook op de ecologie van deze bijzondere vogels. Uiteindelijk draait alles om energievoorziening, “tankstations” en het beste voedsel voor elk jaargetijde. Veldonderzoek in Nederland moet gekoppeld worden aan onderzoek in de overwinteringsgebieden om te begrijpen waarom bijvoorbeeld de grauwe klauwier in het Bargerveen nooit op dezelfde dag terug zal komen. Het is echter nog veel uitdagender om vogels op de trek te kunnen volgen. Pas sinds het begin van deze eeuw weet men waar huiszwaluwen overwinteren. De route van de koekoek werd pas tien jaar geleden ontdekt.

Verbreding wordt vooral gezocht door ook te kijken naar migratie van andere diergroepen. Lemmingen en rendieren uit het polaire gebied, gnoes uit de Afrikaanse savannes en Monarchvlinders in Amerika. Maar ook planten migreren. Niet met de snelheid van een Boerenzwaluw maar traag in een periode van honderden jaren. Aziatische planten die nu in de Alpen te vinden zijn of Scandinavische Kraaiheide in Nederland zijn maar enkele voorbeelden.

  • Cursusnummer: 19V11
  • Vakgebied: Natuurwetenschappen
  • Locatie: Tilburg
  • Seizoen: Voorjaar 2019
  • Dag: Woensdag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    27 februari 2019
  • Tijd: 10.45 – 12.30 uur
  • Cursusdata: 13-mrt, 20-mrt, 27-mrt, 03-apr, 10-apr, 17-apr,
  • Prijs: € 200.00 6 colleges, inclusief lesmateriaal
  • Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen/discussie
  • Literatuur:

    De docent deelt een papieren syllabus uit en stelt lesmateriaal beschikbaar via de website

  • Opmerkingen:

    Reservedatum inhaalcollege 24-04

Kees Boele

Drs. Kees Boele is bioloog en afgestudeerd aan de Rijksuniversiteit Groningen. Na een carrière in o.a. botanische tuinen is hij nu al jaren docent voor o.a. verschillende seniorenacademies en actief als natuurpresentator en schrijver vanuit zijn bedrijf Natuurpresentaties.