Menu

Van Slotgracht naar Grand Canal

De geschiedenis van kastelen en buitenplaatsen in Nederland

Van Slotgracht naar Grand Canal

Sprookjesachtig symbool van de middeleeuwen: stoere kastelen met dikke muren en zware torens, bewoond door ridders en jonkvrouwen. In hoeverre klopt dit romantische beeld met de historische werkelijkheid? Welke functies vervulden kastelen in de loop van de duizend jaar dat ze bestaan? Hoe was het om er te wonen en te werken? Hoeveel kastelen zijn er in Nederland geweest en waar stonden ze?

Na de zestiende eeuw werden vele kastelen opgenomen in een park en tuin. Het hoofdgebouw werd gemoderniseerd en ingericht als luxe buitenverblijf. De in de handel en later industrie rijk geworden burgerij bleef niet achter en legde eigen buitenplaatsen aan, al dan niet geïnspireerd op de buitens van de stadhouders en het vorstenhuis. Tuin en park waren al even onderhevig aan ontwerpmodes en werden kunstzinnig ontworpen en beplant met exotische gewassen. In economisch slechte tijden verdwenen er vele kastelen en buitenplaatsen, maar er waren ook perioden waarin opnieuw veel buitenplaatsen werden aangelegd.

Kunnen we spreken van Downton Abbey in Nederland of betekende het bezit van een kasteel of buitenplaats in ons land iets heel anders? Welke rol spelen kastelen en buitenplaatsen in de nationale verbeelding? Wie waren de bewoners van de kastelen en buitenplaatsen en hoe veranderde dat in de loop der eeuwen? Wat waren hun motieven om een kasteel of buitenplaats te bewonen? Waarom werden ze aangelegd en waarom op die locatie? Hoe werden deze huizen ingericht, hoe werden ze gebruikt? Hoe zat het met het personeel, dat nodig was om zo’n enorm huis draaiende te houden?

Hoe heeft de maatschappelijke rol van kastelen en buitenplaatsen zich de laatste twee eeuwen ontwikkeld? Welke betekenis hebben ze in onze tijd, nu ze als monument zijn beschermd en een rol spelen in het erfgoeddiscours? Deze en andere vragen vormen de basis voor 3 colleges onderdompeling in de wereld van kasteel en buitenplaats, gevolgd door een excursie naar een kasteel in Brabant.

  • Cursusnummer: 18N19
  • Vakgebied: Geschiedenis
  • Locatie: 's-Hertogenbosch
  • Seizoen: Najaar 2018
  • Dag: Woensdag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    24 oktober 2018
  • Tijd: 10.25 - 12.10 uur met 15 minuten pauze
  • Cursusdata: 31-okt, 07-nov, 14-nov, 21-nov,
  • Prijs: € 155.00 3 colleges
  • Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen/discussie
  • Literatuur:

    Er wordt een syllabus uitgereikt door de docent en hij stelt digitaal lesmateriaal (zoals power points, publicaties, internetlinks e.d.) als pdf beschikbaar via www.kastelen.nl

  • Opmerkingen:

    Reservedatum inhaalcollege 28-11

Fred Vogelzang

Dr. Fred Vogelzang was na een studie geschiedenis en museologie in Utrecht en Leiden jarenlang verbonden aan de universitaire lerarenopleiding als docent en onderzoeker. Vervolgens werd hij provinciaal historicus voor Utrecht en erfgoedinstellingen in de provincie, organiseerde studiedagen en cursussen en deed onderzoek naar lokale en regionale geschiedenis. Sinds 2008 is hij wetenschappelijk onderzoeker bij de Nederlandse Kastelenstichting, Kenniscentrum voor Kasteel en Buitenplaats. Hij leidt onderzoeksprojecten, begeleidt studenten, houdt lezingen en presenteert op nationale en internationale congressen.