Menu

Religieuze muziek in de Renaissance

Zomercursus

De ontwikkeling van de religieuze muziek in de 15e en 16e eeuw.

Religieuze muziek in de Renaissance

Tijdens deze cursusdag zal de religieuze muziek van de Renaissance centraal staan. Hoewel grotendeels voortgekomen uit de Middeleeuwen verandert er veel in de 15e en 16e eeuw en ontstaan gaandeweg nieuwe muzikale structuren in de vorm van complexe, meerstemmige composities. Centraal staat een groep componisten uit de Lage Landen en Noord-Frankrijk die met deze ingewikkelde stijl carrière maakt aan de belangrijkste cultuurcentra in Italië. Tot deze zogeheten Franco-Vlaamse polyfonisten behoren illustere personen als Dufay, Obrecht, Ockeghem en Willaert. Onbetwist hoogtepunt wordt bereikt met de ingenieuze werken van Josquin Desprez.

De katholieke kerk is aanvankelijk nog de enige kerk, wat ook doorklinkt in de muzikale omlijsting binnen de eeuwenoude liturgie, waarbij mis en motet nog altijd de toonaangevende religieuze genres zijn. Dit komt begin 16e eeuw onder druk te staan tijdens de Reformatie. Kerkhervormer Luther introduceert het koraal en de kerkmuziek krijgt er een nieuwe dimensie bij. Andere reformatorische stromingen volgen, waarbij de calvinisten en de anglicanen de meest opvallende zijn en een eigen specifiek repertoire ontwikkelen, dat net als het koraal eeuwenlang van invloed zal blijven.

In reactie hierop wordt tijdens de Contrareformatie ook de katholiek kerkmuziek hervormd maar niet iedereen gaat daar in mee. Zo ontwikkelt de liberale stadstaat Venetië, tegen de richtlijnen van Rome in, rijke en uitbundige kerkmuziek waarmee eind 16e eeuw de Renaissance ten einde loopt. Nieuwe esthetische idealen dienen zich aan die gaan over expressie, emotie en contrasten in de muziek. Onder leiding van Monteverdi komt veel van de voorbije tweehonderd jaar ter discussie te staan en wordt de Barok ingeluid.

De dag wordt rijkelijk geïllustreerd met luisterfragmenten uitgevoerd door gespecialiseerde musici van deze tijd.

Donderdag 28 juni

09.30 – 09.45

Ontvangst met koffie/thee

09.45 – 10.45

Blok 1: inleiding

10.45 – 11.00

Koffie/theepauze

11.00 – 11.45

Blok 2: Religieuze muziek: mis

11.45 – 12.00

Korte pauze

12.00 – 12.45

Blok 3: Religieuze muziek: motet

12.45 – 13.30

Gezamenlijke lunch

13.30 – 14.30

Blok 4: Religieuze muziek: Reformatie

14.30 – 14.45

Korte pauze

14.45 – 15.30

Blok 5: Religieuze muziek: Contrareformatie

15.30 – 15.45

Koffie/theepauze

15.45 – 16.30

Blok 6: Engeland

16.30 uur

Afsluitende borrel

  • Cursusnummer: 18Z02
  • Vakgebied: Muziek(geschiedenis)
  • Locatie: Tilburg
  • Seizoen: Zomer 2018
  • Dag: Donderdag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    06 juni 2018
  • Tijd: 09.45 - 16.30 uur
  • Cursusdata: 28-jun,
  • Prijs: € 80.00 inclusief koffie/thee, lunch en afsluitend drankje
  • Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen/discussie
  • Literatuur:

    De cursusinhoud kan, samen met alle muziekfragmenten, naderhand gratis worden gedownload van de website van de docent (www.achterdenoten.nl).

Frans Jansen

Drs. Frans Jansen is musicoloog en studeerde Muziekwetenschap aan de Universiteit van Utrecht. Hij geeft lezingen en heeft ruime ervaring met het geven van HOVO-cursussen.