Menu

Zijn, Tijd en Leegte

Zijn, Tijd en Leegte
  • Cursusnummer: 20V29
  • Vakgebied: Filosofie
  • Locatie: Eindhoven
  • Seizoen: Voorjaar 2020
  • Dag: Donderdag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    6 Feb 2020
  • Tijd: 13.30 - 15.15 uur
  • Cursusdata: 06-feb , 13-feb , 20-feb , 05-mar , 12-mar , 19-mar , 26-mar , 02-apr , 09-apr , 16-apr
  • Prijs: € 273.00 (10 colleges)
  • Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen/discussie
  • Literatuur:

    De docent stelt digitaal lesmateriaal beschikbaar.

  • Opmerkingen:

    Reservedatum inhaalcollege 23 april

Zijn, Tijd en Leegte

Zijn, tijd en leegte zijn kernwoorden van het filosofische denken, zowel in het oosten als in het westen. In deze collegereeks onderzoeken we fundamentele gedachtegangen rond deze woorden in hun onderlinge samenhang. Doel van de cursus is het ontdekken van verschillen en overeenkomsten tussen oosterse en westerse denkers en daarmee het verdiepen van onze levensbeschouwing.

In het westen staat Zijn, en daarmee samenhangende begrippen als ‘eeuwigheid’, ‘substantie’ en ‘God’ van meet af aan centraal. Dit begint bij Parmenides en Plato. Nadruk op het (Bewust-)Zijn vinden we ook in de Vedantafilosofie van Shankara en veel later bij Heidegger.

Het niets en de leegte worden in het westen ervaren als negatief, als gebrek. In het moderne westerse denken vanaf Schopenhauer en Nietzsche komen deze steeds meer naar voren als oorspronkelijke aspecten van de wereld. Daarmee kan men spreken van een zekere toenadering van het westers denken naar het oosterse (Zen)boeddhisme waarin deze noties al veel eerder belangrijk waren. In het oosten zijn leegte en niets inherent aan het kosmisch bestaan. Om opvattingen over zijn en leegte te onderzoeken is tijd een belangrijk scharnierpunt omdat in tijd zijn en niets verenigd lijken: zij betreft de overgang van zijn naar niet-zijn en niet-zijn naar zijn. De tijd denken is dus zijn en niets in samenhang brengen.

In de cursus bespreken we grondgedachten van westerse denkers als Parmenides, Plato, Thomas, Spinoza, Nietzsche en Heidegger en van oosterse denkers zoals Shankara (rond 800), Dogen (1200-1253), Masao Abe (1915-2006) en Byung-Chul Han (geb,1959).

Opsomming onderwerpen per college:

College 1: wat is comparatieve filosofie?

College 2-3: Zijn en tijd bij Parmenides, Plotinus, en Thomas van Aquino

College 4-5: Shankara en Heidegger over het Zijn.

College 6: Dogen en Masao Abe over de leegte en de tijd

College 7: Tijd en Niets bij Nietzsche en Heidegger

College 8-9: Filosofie van het Zenboeddhisme (Byung-Chul Han)

College 10: Conclusie

Arnold Ziegelaar

Arnold Ziegelaar studeerde wijsbegeerte aan de Universiteit Leiden en is docent filosofie in het hoger onderwijs. Hij is verbonden aan opleidingen tot geestelijk begeleider bij de Hogeschool InHolland en het OVP. Daarnaast werkt hij voor verschillende HOVO-instellingen en voor de Internationale School voor Wijsbegeerte. Zijn interessegebied is breed en ligt vooral bij levensfilosofie, bewustzijnsfilosofie en godsdienstfilosofie. In 2015 verscheen zijn boek Aardse mystiek en in 2016 Oorspronkelijk bewustzijn bij ISVW uitgevers. 

Uit eerdere evaluaties over deze docent:
"Uitstekende docent, didactisch goed onderlegd, prettige contactlegging."
"Het was uitdagend voor de hersenen en een training in denken en begrip en dat was leuk. Een veeleisende docent die de colleges knap heeft opgebouwd."