Klassieke mythologie in de beeldende kunst

Griekse en Romeinse goden verbeeld door de eeuwen heen

In de beeldende kunst is de klassieke mythologie een dankbare bron. De verhalen van Jupiter, Venus en hun familieleden werden verbeeld vanwege hun prikkelende inhoud, maar konden evengoed een politieke boodschap overbrengen. Iedere koning regeerde immers graag met Jupiters goedkeuring of hield die indruk hoog. Wie wilde er niet net zo wijs zijn als Minerva, zo mooi als Venus, zo stralend als Apollo? 

Dat de verhalen tot op de dag van vandaag tot de verbeelding spreken blijkt uit de talloze en recente hervertellingen van Homerus (Ilias en Odyssee) en Ovidius (Metamorfosen).

Goden en helden sieren muren en schilderijen in paleizen, verbeelden elementen, natuurkrachten, karakters en maatschappelijke belangen. Titiaan, Rubens, Rembrandt en Michelangelo behoorden tot de beroemde vertolkers van de verhalen, maar ook in de moderne kunst (Picasso!) die over het algemeen wilde breken met de traditie, grijpen kunstenaars nog terug op de oude verhalen.

Naast de verhalen is het ook interessant om te begrijpen waarom opdrachtgevers bepaalde verhalen verbeeld wilden hebben, of hoe de stijl van een kunstenaar aansloot bij het onderwerp. We zullen het dus ook over het ‘hoe’ van de kunststijlen hebben. Wat zorgt bijvoorbeeld dat Bernini’s Daphne en Apollo zo’n wervelende en dynamische indruk maakt? Waarom had Picasso zo’n voorkeur voor de Minotaurus?  

In deze cursus hebben we het níet over de (antropologische) oorsprong van de mythologie maar nemen we de verhalen als uitgangspunt en gegeven.

Opsomming onderwerpen per college:

College 1: Inleiding: schepping en de opkomst van de Olympische Goden, de strijd tussen de generaties

College 2: Jupiter en Pluto: buitenechtelijke affaires en een incestueus huwelijk 

College 3: Apollo en Artemis: de dolle tweeling

College 4: Venus: het valt niet mee om mooi te zijn

College 5: Europa, Pasiphaë, de Minotaurus, Icarus: ondertussen op Kreta…

College 6: Hercules, Orpheus, Perseus: ongewone stervelingen

College 7: De Trojaanse oorlog: goddelijk gekonkel met een hoop collateral damage