Jung: leven met het onbewuste

Zin, symboliek en zelfwording

In deze cursus staat het gedachtegoed van Carl Gustav Jung centraal, één van de invloedrijkste en tegelijk meest eigenzinnige denkers uit de geschiedenis van de psychologie. 

Jung ontwikkelde een visie op de menselijke psyche waarin het onbewuste niet louter wordt gezien als een opslagplaats van verdrongen ervaringen, maar als een zinvolle, creatieve en richtinggevende dimensie van het menselijk bestaan. Zijn psychologie raakt daardoor niet alleen aan therapie, maar ook aan levensvragen, cultuur, religie en zingeving.

De cursus begint met een situering van Jung in zijn historische en intellectuele context, inclusief zijn samenwerking en latere breuk met Freud. Vervolgens wordt zijn kernidee van het persoonlijke en collectieve onbewuste uitgewerkt. Daarbij komen begrippen aan bod als archetypen, symbolen en mythische oerbeelden, die volgens Jung een structurerende rol spelen in ons innerlijk leven.

Een belangrijk thema vormt de schaduw: die aspecten van onszelf die we liever niet onder ogen zien, maar die onmisbaar zijn voor psychische groei. Aansluitend worden anima en animus besproken als innerlijke beelden die onze relaties en zelfbeleving diepgaand beïnvloeden. Centraal in de cursus staat het proces van individuatie, door Jung opgevat als een levenslange weg naar heelwording, waarin het Zelf geleidelijk gestalte krijgt.

Verder wordt uitgebreid aandacht besteed aan dromen en actieve imaginatie als wegen om met het onbewuste in gesprek te raken. Ook Jungs idee van synchroniciteit — zinvolle toevalligheden die innerlijke en uiterlijke gebeurtenissen verbinden — komt aan bod, evenals zijn visie op religieuze en spirituele ervaring als psychologische realiteit.

Per bijeenkomst worden onder meer de volgende onderwerpen behandeld:
College 1: Waarom Jung? Leven, context en breuk met Freud
Jung in zijn tijd; de samenwerking en het conflict met Freud; het ontstaan van een eigen denktraditie.
College 2: Het onbewuste: meer dan verdringing
Persoonlijk en collectief onbewuste; Jung tegenover de klassieke psychoanalyse.
College 3: Archetypen en oerbeelden
Mythe, religie en symboliek als structurerende krachten van de psyche.
College 4: De schaduw: het ongewenste zelf
Morele, psychologische en existentiële dimensies van de schaduw.
College 5: Anima en animus: de innerlijke Ander
Beeldvorming, projectie en relationele dynamiek tussen mannelijk en vrouwelijk.
College 6: Het Zelf en het proces van individuatie
Psychische ontwikkeling als levensweg; heelwording en innerlijke ordening.
College 7: Dromen, fantasieën en actieve imaginatie
Droominterpretatie bij Jung; creatieve methoden om met het onbewuste in gesprek te raken.
College 8: Synchroniciteit en zinvolle toevalligheid
Jung tussen psychologie, filosofie en natuurwetenschap.
College 9: Religie, spiritualiteit en zingeving
Jung over God, het numineuze en de psychologische betekenis van religieuze ervaring.
College 10: Jungs erfenis: invloed, kritiek en actualiteit
Jung in therapie, cultuur, literatuur en hedendaagse zingeving; blijvende vragen.

De cursus is bedoeld als een inhoudelijke en reflectieve kennismaking met Jung, zonder therapeutische pretenties, maar met oog voor herkenning, verdieping en levensoriëntatie.