De vroege geschiedenis van Europa, deel 3
De eerste gouden eeuwen van Europa
- Cursusnummer: 26N08
- Vakgebied: Geschiedenis
- Locatie: Tilburg
- Seizoen: Najaar 2026
- Dag: Vrijdag
- Tijd: 10.45 - 12.30 uur
- Cursusdata: 18 september, 25 september, 02 oktober, 30 oktober, 06 november, 13 november, 20 november, 27 november, 04 december, 11 december
- Prijs: € 300.00
- Aantal colleges: 10 colleges
- Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen na afloop
- Cursusmateriaal:
De docent stelt digitaal lesmateriaal beschikbaar.
Aanbevolen literatuur: Johan Hendriks, Dageraad. Van Ardi tot Vercingetorix. De vroege geschiedenis van Europa. Uitgeverij Fagus, IJzerlo. ISBN ISBN:978-90-834634-8-3.
- Opmerkingen:
Reservedatum inhaalcollege 18 december
De vroege geschiedenis van Europa, deel 3
De eerste gouden eeuwen van Europa
Omstreeks 7000 jaar geleden beginnen boeren zich overal te vestigen in Europa en verdringen de oude jagerssamenlevingen. Zij beginnen met de exploitatie van gronden en grondstoffen (vuursteenmijnen) en dat maakt hen rijk.
Men gaat wonen aan de oevers van meren, op kleibodems en op de moeilijk te bewerken zandgronden. De sociale verhoudingen worden langzaamaan steeds minder egalitair en meer hiërarchisch van opzet. De daaruit ontstane nieuwe structuren staan aan de basis van verbazingwekkende nieuwe architectonische hoogstandjes, zoals dolmens en hunebedden, ceremoniële en ‘henge’-monumenten en torenachtige bouwwerken in het Middellandse Zeegebied. Ze ontdekken het diepste van de aarde (koper- en goudmijnen) zodat de wereld van Ötzi er heel anders uitziet dan die van de eerste boeren.
En steeds opnieuw blijkt Europa een immigratiegebied te zijn met nieuwkomers als de Indogermanen die nieuwigheden uitvinden als het wiel, de wagen en de ploeg. Als men ontdekt hoe brons gemaakt wordt ontstaan nieuwe handels- en machtselites, maar ook grote gewapende conflicten en de toenemende strijd om het bestaan loopt niet voor iedereen goed af. In de Egeïsche wereld wordt geëxperimenteerd met nieuwe samenlevingsvormen, die veel indruk maken maar niet in staat zijn om antwoorden te vinden op belangrijke ontwikkelingen. Tegen het jaar 1000 v.Chr. lijken alle grote ‘rijken’ ten onder te zijn gegaan en is het wachten op nieuwe impulsen.
Deze derde cursus in de leergang over de Vroege geschiedenis van Europa bestaat uit tien colleges:
College 1 Eerste steden, eerste rijken.
College 2 Megalithische structuren: dolmens, hunebedden, cairns.
College 3 Ceremoniële monumenten (Stonehenge).
College 4 De wereld van Ötzi en de komst van de Indogermanen.
College 5 Technologische ontwikkelingen: koper, tin en brons, wiel, wagen en ploeg.
College 6 Het ontstaan van (handels-)elites.
College 7 De toenemende strijd om het bestaan.
College 8 De Egeïsche wereld (Kreta, Mycene).
College 9 Torenculturen in het westelijke Middellandse Zeegebied.
College10 Begraafplaatsen in de bronstijd en de urnenveldperiode.
Deze cursus maakt onderdeel uit van een leergang maar is prima afzonderlijk te volgen.
drs. Johan Hendriks
Drs. Johan Hendriks studeerde M.O.-Geschiedenis in Tilburg en Archeologie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij werkte na zijn leraarschap als stadsarcheoloog van Dordrecht en als hoofd cultureel erfgoed in Breda. Hij schreef diverse boeken en artikelen over archeologische en historische onderwerpen. Hij verzorgt sinds 2011 cursussen op het raakvlak van geschiedenis, archeologie en kunstgeschiedenis voor HOVO in Tilburg en Nijmegen.
Uit eerdere evaluaties over deze docent:
"Ik was zeer onder de indruk van onze docent. Geschiedenis enthousiast brengen, doorspekt met humor, met fantastische beelden en pakkende teksten als samenvatting."
"Een zeer bevlogen en deskundig docent."
"Uitstekend docent. Gedreven met humor en zeer goed voorbereid.