Antwerpen 1500-1625
Een Gouden Eeuw van architectuur
- Cursusnummer: 26Z07
- Vakgebied: Kunst- en cultuur(geschiedenis)
- Locatie: Tilburg
- Seizoen: Zomer 2026
- Dag: Dinsdag
- Tijd: 10.00 - 15.45 uur
- Cursusdata: 30 juni
- Prijs: € 97.50
- Aantal colleges: 1 dag inclusief koffie/thee, lunch en afsluitend drankje
- Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen na afloop
- Cursusmateriaal:
De docent stelt digitaal lesmateriaal beschikbaar.
Antwerpen 1500-1625
Een Gouden Eeuw van architectuur
In de zestiende eeuw groeide Antwerpen uit tot een ongeëvenaard handelscentrum, waar weelde en bedrijvigheid samenkwamen. Kooplieden uit heel Europa en ver daarbuiten trokken naar de Scheldestad, die uitgroeide tot een plek waar handel, cultuur en kennis bloeiden. De economische voorspoed stimuleerde ook het culturele leven: Erasmus verbleef er enkele jaren, Plantijn bouwde er vanaf 1555 zijn invloedrijke drukkerij uit, en kunstenaars en kunsthandelaars vonden er een vruchtbare voedingsbodem.
De welvaart leidde tot een ingrijpende gedaanteverandering van de stad. Nieuwe havens, woonwijken en moderne gebouwen naar Italiaans voorbeeld verschenen in hoog tempo. Via vertalingen van architectuurtraktaten door Pieter Coecke van Aelst werd Renaissancebouwkunst snel bekend. Zijn prenten van de Blijde Inkomst van Karel V en prins Filips (1549) tonen duidelijk de Italiaanse invloed. Ook de aanwezigheid van Italiaanse bouwmeesters stimuleerde de vernieuwing en bracht discussie over de rol van de architect ten opzichte van middeleeuwse gilden teweeg.
De bouwactiviteit resulteerde in enkele van de belangrijkste monumenten van de stad. De Beurs van 1531, gebouwd door Domien de Waghemakere, werd met haar grote binnenhof een voorbeeld voor andere handelssteden. Het moderne stadhuis van Frans Floris en het Hanzehuis weerspiegelden de nieuwe Italiaanse stijl. Rijke kooplieden lieten bovendien weelderig versierde huizen bouwen, waardoor een karakteristieke Antwerpse Renaissance-architectuur ontstond.
Aan het begin van de zeventiende eeuw toonde ook Rubens grote interesse in bouwkunst, beïnvloed door zijn verblijf in Italië. Zijn ontwerpen voor de Jezuïetenkerk en zijn eigen woning combineren Renaissance en Barok.
Deze zomercursus verkent de belangrijkste architectonische hoogtepunten uit Antwerpen’s zestiende- en vroeg‑zeventiende-eeuwse bloeiperiode.
| Dagprogramma | |
| 09.45 – 10.00 | Ontvangst met koffie/thee |
| 10.00 – 10.45 | Blok 1: Inleiding. Antwerpen handelsstad |
| 10.45 – 11.00 | Koffie/thee-pauze |
| 11.00 – 11.45 | Blok 2: Transitie van Middeleeuwen naar Renaissance |
| 11.45 – 13.00 | Lunch |
| 13.00 – 13.45 | Blok 3: De Blijde Intocht van Karel V en Prins Filips in 1549 |
| 13.45 – 14.00 | Korte pauze |
| 14.00 – 14.45 | Blok 4: Cornelis Floris en het stadhuis van Antwerpen |
| 14.45 – 15.00 | Koffie/thee-pauze |
| 15.00 – 15.45 | Blok 5: Rubens en architectuur |
| 15.45 | Afsluitend drankje |
drs. Joris van Sleeuwen
Drs. Joris van Sleeuwen is in 1991 als kunsthistoricus afgestudeerd aan de Rijksuniversiteit Leiden. Voordien behaalde hij in 1982 aan de KU Nijmegen zijn doctoraal geschiedenis. Hij is gespecialiseerd in architectuurgeschiedenis. Vanaf 1987 is hij werkzaam in het volwassenenonderwijs en verzorgt hij HOVO-cursussen, lezingen en kunstreizen.
Uit eerdere evaluaties over deze docent:
"Een levendige docent die je meeneemt in zijn passie voor architectuur, kunst en geschiedenis. Hij vertelt echt een verhaal. De stof die hij als pdf aanbiedt, is een verdieping op wat hij verteld heeft. Heerlijk! Dat is college geven".
"Joris is een bijzonder aimabele, enthousiaste en inspirerende docent. Hij weet de stof op een leuke maar ook deskundige manier te verlevendigen. Een topper!