Leven met complexiteit

Zingeving in hoofd, hart en handen

  • Cursusnummer: 26T09
  • Vakgebied: Multidisciplinair
  • Locatie: Tilburg
  • Seizoen: Themadagen 2026
  • Dag: Woensdag
  • Tijd: 10.00 - 15.45 uur
  • Cursusdata: 27 mei
  • Prijs: € 97.50
  • Aantal colleges: 1 dag inclusief koffie/thee, lunch en afsluitend drankje
  • Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen na afloop
  • Cursusmateriaal:

    De docent stelt digitaal lesmateriaal beschikbaar

Leven met complexiteit

Zingeving in hoofd, hart en handen

Tijdens deze themadag staan we stil bij de vraag hoe we in een complexe wereld betekenis kunnen blijven vinden en ervaren – met ons hoofd, ons hart en onze handen. De docent neemt de cursisten mee in een verkenning van het begrip complexiteit en van strategieën voor zingeving op drie dimensies: de cognitieve, de emotionele en de praktische dimensie. Daarbij volgen we de volgende stappen:

1. Is onze wereld werkelijk complexer geworden?
We starten met een reflectie op de aard van complexiteit. Wat betekent ‘complex’ eigenlijk, en waarin verschilt het van ‘ingewikkeld’? Vanuit wetenschappelijke invalshoeken onderzoeken we of – en waarom – complexiteit een kenmerk van onze tijd is. 

2. Zingeving in complexe situaties: hoofd, hart en handen
Hoewel complexiteit zich niet laat beheersen – ook niet met behulp van kunstmatige intelligentie – zijn we wél in staat om onze betekenisbeleving richting te geven. We verkennen drie dimensies van zingeving:
- Het hoofd: de cognitieve dimensie;
- Het hart: de emotie dimensie;
- De handen: de praktische dimensie.
Deze dimensies worden afzonderlijk belicht, en ook in hun onderlinge samenhang besproken.

3. Principiële beperkingen aan zingeving en zinbeleving: lessen in bescheidenheid uit de filosofie.
We onderzoeken de grenzen van zingeving en laten ons daarbij inspireren door filosofische inzichten die pleiten voor een houding van bescheidenheid.

4. Bronnen van verwondering en inspiratie
Wetenschap, filosofie en kunst bieden elk op hun eigen manier ruimte voor reflectie, verbeelding en zingeving. Vooral in dit onderdeel verwelkomen we de inbreng van de deelnemers.

De themadag is interactief van opzet. U wordt uitgenodigd om actief mee te denken, zowel individueel als in kleine groepjes. U wordt uitgedaagd om vanuit verschillende invalshoeken na te denken over uw eigen relatie tot complexiteit en zingeving.

Deze themadag is bedoeld voor iedereen die geïnteresseerd is in de samenhang tussen wetenschappelijke ontwikkelingen, persoonlijke zingeving en filosofische reflectie. De inhoud is interdisciplinair en is geïnspireerd op inzichten uit de complexiteitstheorie, psychologie en filosofie.
 

Dagprogramma
09.45 – 10.00 Ontvangst met koffie/thee 
10.00 – 11.00 Blok 1: Waarom is complex ernstiger dan ingewikkeld? En is onze wereld complexer geworden?
11.00 – 11.15 Koffie/thee-pauze
11.15 – 12.00 Blok 2: Hoe gaan we om met complexiteit? Drie dimensies: hoofd, hart en handen
12.00 – 13.00 Lunch  
13.00 – 13.45 Blok 3: Focus van de middag: wat we in een complexe wereld nodig hebben is wijsheid – wat is dat?
13.45 – 14.00 Korte pauze
14.00 – 14.45 Blok 4: Tactieken van zingeving, aan de slag met een casus
14.45 – 15.00 Koffie/thee-pauze  
15.00 – 15.45 Blok 5: Presentaties en lessen trekken; we eindigen met 1 kreet die onze gedeelde ervaring van de themadag uitdrukt  
15.45 uur Afsluitend drankje
Paul Wouters

Dr. Paul Wouters studeerde filosofie in Gent, was 18 jaar directeur van de Internationale School voor Wijsbegeerte (Leusden) en werkte vervolgens als organisatieadviseur o.m. bij Berenschot. Hij is als docent verbonden aan de School of Thinking van de Vrije Universiteit Brussel.