Bachs ‘Hohe Messe’, leven in één stuk

Onovertroffen hoogtepunt van de klassieke muziek

Johann Sebastian Bach (1685 – 1750) doceerde in Leipzig muziek, Latijn en godsdienst aan de Thomasschule.  Als componist, cantor en organist was hij verbonden aan de Thomaskirche. 
Hij schreef er grootschalige werken als de Johannespassion, de Matthäuspassion, het Weihnachtsoratorium, veel van zijn beroemde Cantates en, uiteindelijk de Hohe Messe!

In die laatste jaren verslechterde zijn gezichtsvermogen en werd hij geheel blind. Johann Sebastian Bach was protestant, of beter gezegd Lutheraan. Voor hedendaagse begrippen is het vreemd dat hij een mis schreef, de Mis in b kleine terts, beter bekend als de Hohe Messe, BWV 232. Echter, de vrome Bach heeft de mis niet als compleet werk geschreven. Zo zou hij de misdelen, die in verschillende jaren zijn ontstaan, los van elkaar hebben gecomponeerd: Credo in 1732, Kyrie en Gloria in 1733, Sanctus in 1736 en Agnus Dei in 1739. 

De complete mis werd voor het eerst in 1749 in de Stephansdom in Wenen uitgevoerd. Volgens velen vertegenwoordigt deze Mis in b mineur het beste wat Bach ooit heeft gemaakt. Vergeleken met de Matthäuspassion is de Hohe Messe (ook wel H-moll Messe genoemd) jubelend van toon. Prachtige koren vaak ondersteund door feestelijk klinkende trompetten. In het Gloria, Credo, Sanctus en Hossanna horen we bijvoorbeeld geweldige juichtonen! Het is alsof de hele natuur, de mensheid, en de planeten zich met het stuk bezighouden; anders gezegd: het is de componist Bach die hier jubelt! 

De Hohe Messe is geschreven voor vijf zangsolisten (2 sopranen, alt, tenor en bas), koor en orkest; het werd voltooid één jaar voor de dood van Bach. In 1750, op 65-jarige leeftijd en blind, stierf de meester. Het werk wordt door velen – musicologen, zowel als gelovigen en muziekliefhebbers – gezien en ‘ervaren’ als het grootste religieuze werk aller tijden.