Menu

Leergang De "Russische ziel": Nationalisme in Rusland, deel 4

de tragedie van een volk: Rusland in de Sovjetperiode

Leergang De "Russische ziel": Nationalisme in Rusland, deel 4
De "Russische ziel" ofwel de tragedie van een volk: Nationalisme in Rusland
  • Cursusnummer: 24V09
  • Vakgebied: Mens en maatschappij
  • Locatie: Tilburg
  • Seizoen: Voorjaar 2024
  • Dag: Woensdag
  • Tijd: 15.00 - 16.45, 6 maart 14.45 - 17.00 uur
  • Cursusdata: 28-feb , 06-mar , 13-mar , 20-mar , 27-mar , 03-apr
  • Prijs: € 210 (6 colleges)
  • Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen
  • Literatuur:

    De docenten stellen digitaal lesmateriaal beschikbaar. Aanbevolen: Finn, Peter & Couvée, Petra (2014) De zaak Zjivago: Het Kremlin, de CIA en de strijd om een verboden boek, Amsterdam: Nieuw Amsterdam of The Zhivago Affair: The Kremlin, the CIA, and the Battle over a Forbidden Book, Vintage: London; Bezemer, J.W. (1988/2001, 5de bijgewerkte druk) Een Geschiedenis van Rusland: Van Rurik tot Gorbatsjov, Amsterdam: Van Oorschot, hoofdstuk IX-XV, p.217-389; Figes, Orlando (2009) Natasja’s Dans: Een culturele geschiedenis van Rusland, Houten: Het Spectrum, p. 434-521; Waegemans (2016) Geschiedenis van de Literatuur in Rusland 1700-2000, Antwerpen: Vrijdag, volledig herwerkte en geactualiseerde versie, hoofdstuk 12, p.435-461; Fitzpatrick, Sheila (2000); ‘Palaces on Monday’ in Everyday Stalinism: Ordinary life in extraordinary times, Oxford: Oxford University Press, hoofdstuk 3, p.67-88; Frolova-Walker, Marina (1998) ‘National in Form, Socialist in Content: Musical nation building in the Soviet Republics’, Journal of the American Musical Society 51, p.331-371 (beide digitaal beschikbaar, zie bij Downloads); Maes, Francis (2006) Geschiedenis van de Russische muziek: Van Glinka tot Sjostakovitsj, Amsterdam: SUN, p.330-352.

  • Opmerkingen:

    Reservedatum inhaalcollege 10 april)

Leergang De "Russische ziel": Nationalisme in Rusland, deel 4

In deze cursus laten zes Rusland-deskundigen zien hoe het huidige dictatoriale Rusland is gevestigd op de brokstukken, het imperialisme en het nationalisme uit de Sovjetperiode van 1917 tot 1991. Onder het totalitaire bestuurssysteem leed niet alleen de bevolking, maar ook de Russische kunst en cultuur. 

Eerst komen de belangrijkste regeringsleiders uit die periode aan bod. Hoe verbreidde Lenin het communisme? Wat betekende Stalins Grote Terreur, met de Goelag en de volkerendeportaties? Wat hield de destalinisatiepolitiek van Chroesjtsjov in? En hoe liberaal was Brezjnev eigenlijk en voor wie precies? 
Hoe de Stalinterreur tegen de eigen bevolking nog steeds doorwerkt in het heden ervaren wie via de bespreking van een documentaire door de gerenommeerde filmmaker Jessica Gorter over de ‘archeoloog van de terreur’ Joeri Dmitriev en zijn zoektocht naar Stalins massagraven. Wie waren toen de dissidenten en hoe lieten ze van zich horen? 

In de Sovjetperiode wordt ook het nationalisme en imperialisme ingezet als versterking van het socialisme. Wat voor invloed had dit op de Russische literatuur, zoals op het werk van Boris Pasternak, waarover Petra Couvée c.s. een indringend boek schreef? En hoe werd de muziek erdoor beïnvloed, zoals de ‘juiste’ vertelling van de geschiedenis? Het door het Sovjetregime opgelegde en desastreuze socialistische realisme in kunst en cultuur komt uiteraard uitgebreid aan bod.

Opsomming per college:

College 1 van Dr. Henk Kern (28 febr, docent Russische geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Het grote Sovjetexperiment: Over de opkomst en ondergang van het communisme in Rusland

College 2 van Jessica Gorter (6 mrt), regisseur van de documentaire The Dmitriev Affair (2023); Inleiding, film en discussie over de ‘archeoloog van de terreur’ (extra tijd toegezegd: 14:30-17:00!);

College 3 van Dr. Otto Boele (13 mrt), hoofddocent Russische literatuur en film aan de Universiteit Leiden: Dissidentenliteratuur uit Sovjet-Rusland;

College 4 van Drs. Petra Couvée (20 mrt) slavist en PhD aan de Universiteit Leiden en co-auteur van De zaak Zjivago: Het Kremlin, de CIA en de strijd om een verboden boek, over de verwikkelingen rond de publicatie van de roman Dokter Zjivago van Boris Pasternak

College 5 van Dr. Rutger Helmers (27 mrt) musicoloog, gespecialiseerd in Russische muziek en 

als wetenschappelijk medewerker verbonden aan de Faculteit der Geesteswetenschappen, afdeling Muziekwetenschap, Universiteit van Amsterdam: ‘Het muziekleven onder Stalin’

College 6 van Dr. Rieke Leenders (3 april): ‘Nationalisme in socialistisch Rusland’

Deze cursus maakt onderdeel uit van een leergang, maar kan ook prima afzonderlijk worden gevolgd.

Rieke Leenders

Dr. Rieke Leenders, antropoloog en Rusland-deskundige, eerder werkzaam bij de afdeling Culturele Antropologie, Universiteit Utrecht, HOVO Utrecht en bij Russische universiteiten. Zij organiseert en geeft colleges over Rusland bij HOVO en andere instellingen (Rusland-colleges) en is lid van de wetenschappelijke adviesraad van het Nederlands Instituut in Sint-Petersburg.