Menu

Leergang geschiedenis van de klassieke muziek, deel 4

Een nieuwe tijd: muzikaal Impressionisme en Expressionisme

Leergang geschiedenis van de klassieke muziek, deel 4
Klassieke muziekgeschiedenis Tilburg
  • Cursusnummer: 23N07
  • Vakgebied: Muziek(geschiedenis)
  • Locatie: Tilburg
  • Seizoen: Najaar 2023
  • Dag: Woensdag
  • Tijd: 10.45 - 12.30 uur
  • Cursusdata: 04-oct , 11-oct , 01-nov , 08-nov , 22-nov , 29-nov , 06-dec , 13-dec
  • Prijs: € 260 (8 colleges)
  • Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen
  • Literatuur:

    De docent stelt digitaal lesmateriaal beschikbaar.

Leergang geschiedenis van de klassieke muziek, deel 4

In het vierde deel van de Leergang “Geschiedenis van de Klassieke Muziek” wordt de muziek uit de tijdvakken de ‘Nationale Scholen’ van de late Romantiek en van het Impressionisme behandeld. Opnieuw herkenbare en bijna ‘organische’ doorontwikkelingen vanuit eerdere periodes, waardoor inzicht ontstaat in een chronologisch verloop waarmee de belangrijkste muzikale ontwikkelingen aan bod komen. Uitgangspunt blijft de evolutie door de eeuwen heen van zowel de geestelijke als de wereldlijke genres. 

Impressionistische schilders, schilderden in vage lijnen, strepen en punten. De tinten liepen in elkaar over. De contouren waren vaag. In de muziek betekende dat het verkorten of verlengen van de melodieën, in ieder geval het verbreken van de gebruikelijke periodische bouw ervan. Maat of metrum speelde geen rol van betekenis meer. Ook waren de composities niet langer in Majeur of Mineur gecomponeerd. Claude Debussy en Maurice Ravel werkten graag met ‘afwijkende’ toonreeksen; akkoorden waren niet langer drieklanken, maar vier-, vijf- of zesklanken. Deze verloren ook hun harmonische functies en stonden steeds meer op zichzelf. 

Net als in de impressionistische schilderkunst wordt de muziek in deze stijl de kleur, hier klankkleur, belangrijk. Er is een duidelijke voorkeur voor gedempte klanken zodat een mysterieus effect ontstaat.

In vrijwel alle kunsten ontstond er tussen 1900 en 1914 een breuk met het verleden. 
Het Expressionisme is een rebellie en van onvrede met het bestaande. Het ging niet langer om het schetsen van de verschijningsvorm, maar om het innerlijke. Componisten zetten zich af tegen een burgermaatschappij die zich tevreden stelt met oppervlakkigheid en dubbele moraal, tegen aanpassing en bevallige schijn. Zo ontstaat muziek, die niet bedoeld is om prettig in het gehoor te liggen, maar wel bedoeld om zo indringend mogelijk uitdrukking te geven aan gevoelens.  Bekende componisten zijn: Arnold Schönberg, Igor Stravinsky, Bela Bartók en Paul Hindemith.

Deze cursus maakt deel uit van een leergang maar is prima afzonderlijk te volgen.

Joop van Velzen

Joop van Velzen, M.Sc. is schrijver en docent muziekgeschiedenis. Hij heeft zich jarenlang zowel in Nederland als in Canada academisch geschoold in de geschiedenis van de westerse klassieke muziek. Hij publiceerde de meerdelige biografie: Clara Schumann & Johannes Brahms: een biografie van een muzikale vriendschap in brieven en noten. Meer informatie over de docent: www.musicinlife.nl

Uit eerdere evaluaties over deze docent:
"Joop van Velzen is een bezielend mens, hij ademt muziek door al zijn poriën en een begenadigd spreker, en toch bescheiden."

" De doceerstijl is prettig, enthousiast, toegankelijk".

"Een van de waardevolste themadagen die ik meegemaakt heb". (themadag Matthaus Passion)