Menu

Kerstmuziek: ongewoon vormgegeven en onbekend gebleven

Geen ABC (Allegri, Bach of Corelli)’tje, integendeel, een prachtige waaier aan ‘anderen’

Kerstmuziek: ongewoon vormgegeven en onbekend gebleven
  • Cursusnummer: 23T14
  • Vakgebied: Muziek(geschiedenis)
  • Locatie: Tilburg
  • Seizoen: Themadagen 2023
  • Dag: Woensdag
  • Tijd: 10.00 - 16.00 uur
  • Cursusdata: 20-dec
  • Prijs: € 97.50 inclusief koffie/thee, lunch en afsluitend drankje
  • Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen

Kerstmuziek: ongewoon vormgegeven en onbekend gebleven

Met (klassieke) Kerstmuziek kunnen we ons verbonden voelen met mensen uit vroegere tijden uit andere landen, culturen, klassen, met totaal verschillende achtergronden. Op de Themadag van dit jaar komt zowel ‘oude’ als ‘nieuwe’ Kerstmuziek komt aan de orde! Maar steeds ligt het accent op het ‘onverwachte, niet alleen voor wat betreft herkomst op aarde, betekenis en context, maar ook klankkleur en opbouw en uitvoering van het werk. Kortom, een brede waaier aan kerstmuziek, waarbinnen de diverse werken u van de ene in de andere verbazing doen belanden! 

Klassieke Kerstmuziek uit de 17de eeuw: ‘Cantiones natalitiae’

Hier maken we kennis met meerstemmig gezette kerstliederen uit de Spaanse Nederlanden. Omstreeks de kersttijd werden deze gezongen door de beroepszangers van het kerkkoor samen met de koorknapen (koralen) onder begeleiding van het orgel. Ofschoon de kerstliederen geen officiële liturgischegezangen waren, werden zij tijdens of meteen na de kerkdiensten gezongen; met name na het Maria-lof.

Klassieke Kerstmuziek uit de 18de en 19de eeuw

Met name in deze eeuwen ontwikkelt de Kerstmuziek zich in vele soorten. In de klassieke muziek zijn er vormen van vooral religieuze vocale werken die het Kerstfeest belichten; daarnaast klassieke instrumentale kerstconcerten en sonates tot aan religieuze kerstliederen en traditioneel kerstgezang. Bij deze laatste twee horen onder meer opwekkingsliederen, liederen uit Taizé en veel Nederlandstalige kerkmuziek. Ook religieuze wereldmuziek in verband met het Kerstfeest is wel te vinden. 

‘Moderne’ klassieke Kerstmuziek (20ste en 21ste eeuw)

De eigentijdse en hedendaagse Kerstmuziek is nog lang niet vanzelfsprekend toegangsgebied voor de ‘gemiddelde’ liefhebber van klassieke muziek. Toch tekent zich hier geleidelijk aan een verandering in af en groeit de belangstelling voor ‘Klassieke Kerstmuziek’ die na 1900 is ontstaan. En net zoals dat in voorafgaande periodes uit de geschiedenis gebeurde, ontstonden – zoals we zullen horen en zien! – ook in de hedendaagse klassieke muziek ronduit ‘pareltjes’ van aan Kerstmis gebonden composities, meer dan de moeite waard om er kennis van te nemen! 

Uitgangspunt bij de hier behandelde periodes uit de Geschiedenis van de Klassieke Muziek blijft de evolutie door de eeuwen heen van zowel de geestelijke als de wereldlijke genres van Klassieke Kerstmuziek. De grote componisten en hun meesterwerken zijn hierbij de klinkende illustraties. 

Uiteraard is tijdens deze themadag ook weer aandacht voor de structuur en opbouw van de muziek. 

Dagprogramma
09.45 – 10.00 Ontvangst met koffie/thee 
10.00 – 11.00 Blok 1: Introductie + Klassieke Kerstmuziek uit de 17de eeuw
11.00 – 11.15 Koffie/thee-pauze
11.15 – 12.00 Blok 2: Klassieke Kerstmuziek uit de 18de eeuw
12.00 – 13.00 Lunch  
13.00 – 13.45 Blok 3: Klassieke Kerstmuziek uit de 19de eeuw
13.45 – 14.00 Korte pauze
14.00 – 14.45 Blok 4: Klassieke Kerstmuziek uit de 20ste eeuw
14.45 – 15.00 Koffie/thee-pauze  
15.00 – 16.00 Blok 5: Klassieke Kerstmuziek uit de 21ste eeuw + Samenvatting en slot
16.00 uur Afsluitend drankje
Joop van Velzen

Joop van Velzen, M.Sc. is schrijver en docent muziekgeschiedenis. Hij heeft zich jarenlang zowel in Nederland als in Canada academisch geschoold in de geschiedenis van de westerse klassieke muziek. Hij publiceerde de meerdelige biografie: Clara Schumann & Johannes Brahms: een biografie van een muzikale vriendschap in brieven en noten. Meer informatie over de docent: www.musicinlife.nl

Uit eerdere evaluaties over deze docent:
"Joop van Velzen is een bezielend mens, hij ademt muziek door al zijn poriën en een begenadigd spreker, en toch bescheiden."

" De doceerstijl is prettig, enthousiast, toegankelijk".

"Een van de waardevolste themadagen die ik meegemaakt heb". (themadag Matthaus Passion)