Menu

Het verdriet van Brabant

Hoe Brabant werd geterroriseerd en uit elkaar viel in de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648)

Het verdriet van Brabant
  • Cursusnummer: 22N35
  • Vakgebied: Geschiedenis
  • Locatie: Breda
  • Seizoen: Najaar 2022
  • Dag: Vrijdag
  • Tijd: 10.20 - 12.10 uur
  • Cursusdata: 04-nov , 11-nov , 18-nov , 25-nov , 02-dec , 09-dec
  • Prijs: € 191 (6 colleges)
  • Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen/discussie
  • Literatuur:

    De docent stelt syllabus beschikbaar die bestaat uit de hand-outs van de in de colleges gebruikte PowerPointpresentaties met daarop een inleiding incl. een lijst van de belangrijkste literatuur die hij gebruikt heeft en doet hij suggesties voor verder lezen.

  • Opmerkingen:

    Reservedatum inhaalcollege 16 december

Het verdriet van Brabant

De Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) wordt gezien als een strijd waarbij Nederland vocht voor zijn onafhankelijkheid. De koning van Spanje was de grote vijand van wie de opstandige Nederlandse gewesten zich bevrijdden. Klopt dat beeld wel? Grote delen van Brabant hadden veel langer dan het westen en het noorden van Nederland te maken met het oorlogsgeweld. Bij de Vrede van Munster in 1648 kwam Staats-Brabant als Generaliteitsland definitief onder het bestuur van de Zeven Verenigde Provinciën, waar het calvinisme de bevoorrechte godsdienst was. 

Brabantse steden maakten geregeld belegeringen mee. Maar het waren vooral de boeren op het platteland die zwaar de dupe waren van de strijdende troepen en hun tactiek van de verschroeide aarde. Tot groot verdriet van de Brabanders werd Staats-Brabant bij de Vrede geen zelfstandige provincie met een eigen bestuur en met zeggenschap in de regering van het land. Het trauma werd pas minder toen Brabant op 1 maart 1796 als Bataafs Brabant in de nieuwe Bataafse Republiek dezelfde rechten kreeg als de andere provincies. De Prinsen van Oranje, onder wier leiding veel was veroverd, werden verheerlijkt in schilderijen, liederen en dichtwerken. In de deze cursus zullen deze uitingen aan bod komen. 

De andere kant van de medaille, de ellende voor de bevolking en het statusverlies van de trotse Brabantse steden, krijgt ruimschoots aandacht. Op min of meer chronologische wijze wordt eerst de religieuze, staatkundige en militaire geschiedenis besproken. Vervolgens worden er thema’s uitgediept, waarbij ook aandacht zal zijn voor het trauma van Brabant. Er wordt ook gekeken naar de staatkundige inrichting van de Republiek der Zeven Verenigde Provinciën, met name in relatie tot Staats-Brabant. We ontdekken hoe Brabant verscheurd werd en hoe de Brabanders daar noodgedwongen mee leefden. 

Opsomming onderwerpen per college:
College 1: Voorgeschiedenis onder Karel V en Filips II
College 2: De Tachtigjarige Oorlog tot het Twaalfjarig Bestand 
College 3: Vanaf het Twaalfjarig Bestand tot de Vrede van Munster 
College 4: De ellende voor de bevolking en voor de soldaten
College 5: De inrichting van de Republiek der Zeven Verenigde Provinciën 
College 6: De verheerlijking van de verovering van Brabant en het Brabantse streven naar zeggenschap in het landsbestuur

Jos Wassink

Dr. Jos Wassink studeerde geschiedenis en na zjin examen hogere archiefambtenaar heeft hij gewerkt bij het Rijksarchief in Noord-Brabant en als gemeentearchivaris van Weert.  Zijn proefschrift handelt over rechtspraak en bestuur in de periode 1568-1795. Toen hij provinciaal historicus van Utrecht werd, ging hij weer in ’s-Hertogenbosch wonen. Nu heeft hij weer tijd om zich bezig te houden met zijn passie: de geschiedenis van ’s-Hertogenbosch in de zeventiende en achttiende eeuw.

Uit eerdere evaluaties over deze docent:
"Enthousiaste docent die mede met zijn zeer brede kennis van de materie vlot kan inspelen op vragen van de cursisten."
"Alle lof voor de docent. Een gedreven man, met veel liefde voor zijn vak. Hij wilde van de cursus een succes maken en hij had er veel werk van gemaakt."