Menu

Het Baltische wonder

Op cultuur-historische ontdekkingsreis door Estland, Letland en Litouwen

Het Baltische wonder
  • Cursusnummer: 22V36
  • Vakgebied: Geschiedenis
  • Locatie: Breda
  • Seizoen: Voorjaar 2022
  • Dag: Vrijdag
  • Inschrijven voor:
    4 Mar 2022
  • Tijd: 10.25 - 12.10 uur
  • Cursusdata: 11-mar , 18-mar , 25-mar , 01-apr , 08-apr , 15-apr
  • Prijs: € 191 (6 colleges)
  • Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen/discussie
  • Literatuur:

    De docent verzorgt digitaal lesmateriaal.

  • Opmerkingen:

    Reservedatum inhaalcollege 22 april

Het Baltische wonder

30 jaar geleden behoorden Estland, Letland en Litouwen nog tot de communistische Sovjet-Unie. De officiële taal was er Russisch en het wettige betaalmiddel de roebel. Inmiddels zijn deze Baltische landen onafhankelijk, spreken ze hun eigen nationale taal en betalen ze er met de euro. Bovendien zijn ze behoorlijk welvarend en scoren ze hoog op het gebied van democratie en persvrijheid. 

De verklaring voor dit Baltische wonder lijken we vooral te moeten zoeken in de specifieke cultuurhistorische ontwikkeling van deze drie landen. Ze kennen een boeiende, maar ook uiterst gecompliceerde geschiedenis. Eeuwenlang waren ze de speelbal van omliggende mogendheden waarbij zowel Duitsers, Denen en Zweden als Polen en vooral Russen hun stempel op deze Oostzeelanden drukten. Maar desondanks hebben ze hun eigen taal en cultuur kunnen ontwikkelen en weten te behouden. 

Hun eerste periode van onafhankelijkheid beleefden ze tijdens het interbellum. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 zijn ze er opnieuw in geslaagd een onafhankelijke weg te bewandelen. De huidige onafhankelijkheid lijkt duurzaam te worden dankzij de aansluiting van Estland, Letland en Litouwen in 2004 bij zowel de NAVO als de EU. Toch blijft de angst voor de grote Russische buurman alom aanwezig, zeker sinds de Russische annexatie van de Krim in 2014 en de aanhoudende bemoeienis van Moskou met de grote Russische minderheid in deze landen. Dit verklaart mede waarom de autochtone Baltische bevolking zeer veel waarde hecht aan hun eigen cultuur en tradities die sinds 1991 een enorm reveil doormaken. Zo zien we zeer veel belangstelling voor de ontwikkeling van de eigen literatuur, kunst en architectuur, zich uitend in een snelgroeiend aantal (huis)musea en monumenten. 

Tijdens zes colleges maken we aan de hand van de politieke en culturele geschiedenis uitgebreid kennis met deze drie Baltische landen. We ontdekken daarbij dat er onderling zeer grote verschillen zijn, mede doordat ze alle drie een volstrekt eigen taal spreken en elkaar dus niet eens kunnen verstaan. De grootste tegenpolen zijn de Esten en de Litouwers, de laatsten worden ook wel de Italianen van het noorden genoemd. 

Opsomming onderwerpen per college:

College 1: Allereerste kennismaking met Balticum

College 2: Historische en contemporaine ontwikkelingen in Litouwen 

College 3: Letland: geschiedenis en actualiteit

College 4: Estland in verleden en heden

College 5: Baltische kunst en cultuur I (alg overzicht, literatuur & schilderkunst)

College 6: Baltische kunst en cultuur II (filmkunst & muziekcultuur) & “Leven op kruispunt Europa - Rusland”

Karel Onwijn

Karel Onwijn is historicus en publicist. Hij reist al sinds eind jaren tachtig door de landen van de voormalige Sovjet-Unie en was er jarenlang correspondent voor de Nederlandse en Belgische pers. Hij geeft ook colleges (Radboud, LU, HU, diverse HOVO’s) en interculturele trainingen (KIT) over deze landen. Hij schreef verschillende boeken waaronder de Dominicusreisgidsen Oekraïne, Georgiӫ-Armeniӫ en Rusland, Landenreeks Baltische landen en Standplaats Moskou.Ook doet hij promotieonderzoek naar ‘Reizen door de Sovjet-Unie tijdens de Koude Oorlog’.

Uit eerdere evaluaties:

"Door jou zeer betrokken en prima opgezette colleges is er voor ons een “wereld” open gegaan."

"Zeker de voorbereidingen, presentatie en warme emotionele/betrokken colleges hebben wij zeer gewaardeerd."