Menu

De Wereld in de 21e_ eeuw: geopolitiek en haar achtergronden

De Wereld in de 21e_ eeuw: geopolitiek en haar achtergronden
  • Cursusnummer: 22V18
  • Vakgebied: Mens en maatschappij
  • Locatie: Nijmegen
  • Seizoen: Voorjaar 2022
  • Dag: Woensdag
  • Inschrijven voor:
    26 Jan 2022
  • Tijd: 10.30 - 12.15 uur
  • Cursusdata: 02-feb , 09-feb , 16-feb , 02-mar , 09-mar , 16-mar , 23-mar , 30-mar
  • Prijs: € 280 (8 colleges)
  • Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen/discussie
  • Literatuur:

    De docenten stellen digitaal lesmateriaal beschikbaar. Aanbevolen literatuur: Aanbevolen literatuur: K. Dodds, A Very Short Introduction to Geopolitics (Oxford University Press, tweede druk); M Steger, A Very Short Introduction to Globalization (Oxford University Press, vijfde druk). Te koop via, bijv., Amazon, of BolCom. Beter natuurlijk bij de kleine boekwinkel!! De prijs per titel is ca 10 euro. H. van der Wusten, Geopolitiek uit de reeks elementaire deeltjses. Te koop bij BolCom en Amazon. Beter natuurlijk bij de kleine boekwinkel!! De prijs per titel is ca 10 euro.

  • Opmerkingen:

    Reservedatum inhaalcollege 6 april)

De Wereld in de 21e_ eeuw: geopolitiek en haar achtergronden

De laatste tijd bedrijven steeds meer staten bewuste geopolitiek, in een steeds competitiever internationale arena.

Terwijl de naoorlogse rol van de Sovjet-Unie/Rusland en de Verenigde Staten is uitgespeeld, en het sedert de oorlog een-wordende Europa nog steeds naar een invulling van zijn rol zoekt, is China druk bezig met de ontwikkeling van zijn gigantische “Belt en Road”-plan. Momenteel financiert het grote projecten in diverse landen in Azië en Afrika in ruil voor de levering van agrarische producten, zeldzame metalen, of diensten. 
Intussen zijn de Westerse grootmachten steeds verder van elkaar verwijderd geraakt, bijv. t.a.v. vragen zoals de financiering van de militaire samenwerking in de NATO of de reactie op de toenemende macht van China. Voor zover Europa als een macht opereert, doet het dat voorzichtig en diplomatiek. De Verenigde Staten zijn, zeker sinds Trump, en nu ook onder Biden, veel explicieter, bijvoorbeeld in hun harde handelssancties.
Tegen de achtergrond van de belangen van alle staten, grootmachten of niet, vragen steeds meer mensen in democratisch georganiseerde samenlevingen zich af niet alleen of hun nationale belangen wel goed genoeg gediend worden, maar ook of een autocratisch bestuursmodel en een door de staat gestuurde economie een alternatief zijn voor de liberaal-kapitalistische maatschappij met haar markteconomie en democratisch systeem.

In de huidige geopolitiek spelen vele factoren een rol. Het is de bedoeling van de docenten om in de cursus, die in 8 weken gegeven wordt, duidelijk te maken niet alleen welke grootmachten tegenwoordig op het mondiale veld hun belangen vorm geven en verdedigen, maar ook wat de achtergronden van hun acties zijn; en welke gevolgen die voor ‘de wereld’ hebben. Om dat doel te realiseren, is de cursus als volgt opgezet:

Om dat doel te realiseren, is de cursus als volgt opgezet:

College 1: Inleiding op het thema en de subthema’s
College 2: Een (heel) korte geschiedenis van de hedendaagse grootmachten: China (de oudste), Rusland, de Verenigde Staten (de jongste)- en Europa (de meest gecompliceerde)
College 3: De demografische achtergronden van geopolitiek.
College 4: De economische achtergronden van geopolitiek.
College 5: De klimatologische achtergronden van geopolitiek en de toegang tot grondstoffen in de Geopolitiek
College 6:: De culturele achtergronden van geopolitiek, religie?, mens- en                                wereldbeeld(en).
College 7: De behoeftes van de grootmachten in de eenentwintigste eeuw.
College 8: Afronding, vragen.

Peter Rietbergen

Peter Rierbergen is vanaf 1993 (en sinds 2016 emeritus-) hoogleraar cultuur- en wereldgeschiedenis, Radboud Universiteit Nijmegen. Was tevens verbonden aan het Koninklijk Nederlands Instituut te Rome en aan Christ Church College, Oxford. Belangrijkste recente publicatie: Europe: A Cultural History (London, Routledge, 2020).

 


Kees Ackerman

Kees Ackerman heeft wis- en natuurkunde gestudeerd aan de TU Delft. Sinds enige jaren geeft hij lezingen over actuele onderwerpen zoals over de energietransitie en over de EU-aanpak van de Corona cisis. In zijn leven heeft hij veel over de wereld gereisd en in diverse landen en culturen gewerkt. Dat bracht hem ertoe zich te verdiepen in de drijvende krachten achter geopolitieke verhoudingen.  
Dit onderwerp kent vele facetten die in wisselwerking staan. Dat maakt het zo interessant, zeker in deze dynamische tijden waarin veel aan het verschuiven is.