Menu

Klinkende beelden en beeldende klanken

De relatie tussen beeldende kunst en muziek door de eeuwen heen

Klinkende beelden en beeldende klanken
  • Cursusnummer: 21N40
  • Vakgebied: Kunst- en cultuur(geschiedenis)
  • Locatie: Breda
  • Seizoen: Najaar 2021
  • Dag: Donderdag
  • Inschrijven voor:
    3 Nov 2021
  • Tijd: 10.15 - 12.00 uur
  • Cursusdata: 04-nov , 11-nov , 18-nov , 25-nov , 02-dec
  • Prijs: € 170 (5 colleges)
  • Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen/discussie
  • Literatuur:

    De docent stelt digitaal lesmateriaal beschikbaar. Aanbevolen literatuur: Peter Vergo, The Divine Order, 2005, Phaidon, ISBN 0714843512; Peter Vergo, The Music of Painting, 2010, Phaidon, ISBN 9780714363863; Edwin Buijsen en Louis Peter Grijp, The Hoogsteder Exhibition of Music & Painting in the Golden Age, 1994, Waanders, ISBN 9066304685. Alles antiquarisch te verkrijgen, Martien J.G. de Jong, Kerstfeest in de middeleeuwen, Davidsfonds/Leuven, ISBN 9058261050, Er is een kindeke…, Ignace Bossuyt et al, 2004, Amsterdam University Press, ISBN 90 53567062.

Klinkende beelden en beeldende klanken

In vijf colleges leert u meer over de relatie tussen beeldende kunst en muziek met aandacht voor:

de macht van de muziek; muziek op schilderijen uit de Gouden Eeuw; de wederzijdse beïnvloeding van kunst en muziek (vanaf de Romantiek), de samenwerking tussen kunstenaars en componisten (in de 20ste eeuw) en het kerstfeest zoals we dat al ruim 2.000 jaar vieren.
In deze serie vol mooie verhalen ziet u prachtige afbeeldingen èn hoort u bijpassende muziek. 

Opsomming onderwerpen per college

College 1: Als Orpheus zingt… 

Muziek is een machtig medium. Dat weten we uit het verhaal over Orpheus, die daarmee de wilde dieren temde en zelfs rotsen aan het huilen maakte. Met muziek kunnen muren als vanzelf gebouwd worden èn er zijn zingende muren. Hoe dat zit, hoort u in dit college over beeldend kunstenaars en componisten die de wonderbaarlijke kracht van muziek verbeelden. Ze vonden bronnen van de klassieke oudheid, in de bijbel, in sprookjes, maar ook in de politiek en in oorlogstijd.

College 2: Muziek aan de muur in Delft. 

Een college over de wijze waarop muziek in de Gouden Eeuw verbeeld is door de vele schilders die toen actief waren in Delft. Kunstenaars beeldden in de 17de eeuw opvallend vaak muziek op schilderijen af, soms kon je zelfs de partituur lezen. Muziekafbeeldingen op schilderijen hebben vaak een symbolische betekenis. Die betekenissen worden toegelicht èn u komt veel te weten over de rol van muziek in de samenleving van de 17de eeuw.

College 3: “Een bloem door twee kunsten geschapen…” (Victor Hugo)

Beeldend kunstenaars lieten zich door muziek inspireren en componisten door beeldende kunst. Dat gebeurde veel vanaf de Romantiek. Zo kennen we van Franz Liszt muziek op basis van kunst uit maar liefst drie landen en maakte Henri Fantin-Latour schilderijen over de muziek van Richard Wagner. In dit college hoort en ziet u bekende en onbekende voorbeelden van deze wederzijdse beïnvloeding. 

College 4: Kunstenaar en componist, een goed koppel.

Aan de hand van vier voorbeelden uit de 20ste eeuw wordt toegelicht hoe beeldend kunstenaars en componisten samenwerkten, dan wel dat er sprake was van zodanige zielsverwantschap dat er parallellen in het werk van de beeldend kunstenaar en componist te ontdekken zijn. Arnold Schönberg-Wassily Kandinsky en Erik Satie-Pablo Picasso zijn twee van de duo’s die behandeld worden. Wie de andere twee zijn? Dat blijft nog een verrassing. 

College 5: Kerst in klank en beeld.

Hoe geven beeldend kunstenaars en componisten het verhaal van de geboorte van Jezus weer? Is er een wisselwerking tussen de twee disciplines? Wat veranderde er in de loop van de eeuwen en waarom? Waarom vieren we op 25 december Kerst? En sinds wanneer is er een kerstboom? Een sfeervolle afsluiter van deze cyclus vol bijzondere verhalen over de beeldende kunst en muziek van dit eeuwenoude feest. 

 

Josée Claassen

Josée Claassen is kunsthistorica, gespecialiseerd in het doceren over beeldende kunst in combinatie met (klassieke) muziek. Zij studeerde aan de universiteit Leiden en gaf daar ook gastcolleges. Zij is een veel gevraagde spreekster in musea en bij allerlei in beeldende kunst en muziek geïnteresseerde groepen. Meestal komt de muziek die zij laat horen uit geluidsboxen, maar soms werkt zij ook samen met musici en klinkt de muziek live.