Menu

De Italiaanse opera

Deel 2, vanaf 1800

De Italiaanse opera
  • Cursusnummer: 21V05
  • Vakgebied: Muziek(geschiedenis)
  • Locatie: Tilburg
  • Seizoen: Voorjaar 2021
  • Dag: Dinsdag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    1 Feb 2021
  • Tijd: 13.00 -14.45 uur uur
  • Cursusdata: 02-feb , 09-feb , 23-feb , 02-mar , 09-mar , 16-mar
  • Prijs: € 195.00 (6 colleges inclusief lesmateriaal)
  • Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen/discussie
  • Literatuur:

    De docent deelt een reader uit.

  • Opmerkingen:

    Deze cursus is het tweede deel van een tweedelige reeks over de Italiaanse opera en kan prima afzonderlijk worden gevolgd. 23 maart reservedatum

De Italiaanse opera

In Italië heeft de 18e -eeuwse barokopera met zijn schier eindeloze afwisseling van aria’s en recitatieven geleidelijk plaats gemaakt voor een veel gedifferentieerder operatype, dat bovendien lang niet aan zulke strenge wetten onderworpen was als de barokopera. 

In de eerste helft van de 19e eeuw overheerste het belcanto. Gioacchino Rossini was de eerste grote componist van deze stijl. Is in zijn opera seria (Tancredi, Semiramide) de structuur en stofkeuze nog classicistisch georiënteerd, in zijn oeuvre kan men ook al kenmerken vinden van de Romantiek. Met zijn opera buffa (Il barbiere di Siviglia, La cenerentola) heeft hij zich gepositioneerd als ongeëvenaarde meester van dit genre.

De belangrijkste vertegenwoordigers van belcanto waren naast Rossini, Vincenzo Bellini (Norma) en Gaetano Donizetti (Lucia di Lammermoor). Zij muntten uit in melodische composities en zetten de Italiaanse zangtraditie voort, waarbij stem en melodie prioriteit kregen. Het orkest had een begeleidende functie.

Het was vervolgens de Italiaanse operacomponist Giuseppe Verdi die de tweede helft van de 19e eeuw domineerde. Vrijwel niemand heeft zich naast hem kunnen handhaven. Verdi gaf de traditie van het belcanto (Nabucco, Ernani) zijn eigen ingenieuze signatuur. In zijn middenperiode (Rigoletto, Il trovatore, La traviata) werden zijn opera’s dramatischer. Zijn scheppingsdrang van meer dan 25 opera’s culmineerde in ongeëvenaarde meesterwerken als Don Carlos, Aida, Otello en Falstaff

Onder de invloed van het Franse naturalisme in de literatuur, ontstond in Italië het verisme, met de opera’s van Mascagni (Cavalleria rusticana) en Leoncavallo (Pagliacci). 

Ofschoon hij zich nooit een avant-gardist heeft getoond is Giacomo Puccini tenslotte de onbetwiste meester van de 20e eeuwse Italiaanse opera. Met zijn opera’s La boheme, Tosca, Madama Butterfly en Turandot voelde hij feilloos aan wat het publiek van hem verlangde. 

Zoals altijd wordt tijdens de cursus veel gebruik gemaakt van beeld- en geluidsfragmenten. 

Leo den Oudsten

Drs. Leo den Oudsten houdt zich al ruim 50 jaar bezig met opera. Hij studeerde in 1998 af aan de Rijksuniversiteit van Utrecht met als afstudeerrichting, de opera. Naast operalezingen, –inleidingen en –cursussen, begeleidt hij al bijna 25 jaar opera- en concertreizen.