Menu

Beeldverbod en Beeldenstorm

Het 'gevaar' van het beeld

Beeldverbod en Beeldenstorm
  • Cursusnummer: 20Z08
  • Vakgebied: Kunst- en cultuur(geschiedenis)
  • Locatie: Tilburg
  • Seizoen: Zomer 2020
  • Dag: Donderdag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    7 Jul 2020
  • Tijd: 10.00 – 15.45 uur
  • Cursusdata: 09-jul
  • Prijs: € 95 (inclusief lesmateriaal, koffie/thee, lunch en afsluitend drankje)
  • Werkvorm: Hoorcollege
  • Literatuur:

    De docent deelt een syllabus uit.

Beeldverbod en Beeldenstorm

Schilders, beeldhouwers, miniaturisten, fotografen, cartoonisten..., eigenlijk iedereen kan twee- of driedimensionaal goden, mensen en dieren vormgeven. De een zal het wellicht wat beter en mooier doen dan de ander. Maar blijkbaar was en is de zeggingskracht van zo'n beeld of afbeelding binnen de drie grootste monotheïstische religies (jodendom, christendom & islam) zó groot, dat profeten, vorsten, religieuze leiders, groepen of individuen paal en perk stelden en stellen aan dit 'beeld' door geboden en verboden of zelfs door vernietiging. Waarom?  

Wat was en is de dreiging dat van het 'beeld' uitgaat? De argumentatie verschilt per religieuze groepering of stroming en ook per tijd. Theologische, filosofische, politieke of sentimentele redenen werden en worden naar voren gebracht om iconoclasme, beeldverbod, beeldenstorm, damnatio memoriae te rechtvaardigen.  

Na een korte inleiding over de oudste, goed gedocumenteerde vormen van beeldverbod in het faraonische Egypte, slaan we het oude testament open. In de tien geboden staat een duidelijk beeldverbod verwoord. Hoe werd dat nageleefd door joden en de christenen in een wereld vol (goden)beelden?  

Chronologisch behandelt de docente belangrijke teksten en monumenten, zoals synagogen met figuratieve beschilderingen of vloermozaïeken. De prachtige residenties van de elite van de Omayyaden (zevende-achtste eeuw) waren versierd met beelden en kleurrijke wandschilderingen van o.a. danseressen, vorsten en dieren. De Byzantijnse wereld kende in de achtste eeuw een periode van iconoclasme en Nederland kende ook een beeldenstorm. Wat waren hiervoor de redenen en wat waren de gevolgen?  

Docente neemt op deze studiedag de fascinerende geschiedenis van het beeldverbod onder de loep. 

Dagprogramma  
09.45 – 10.00 Ontvangst met koffie/thee  
10.00 – 11.00 Blok 1: inleiding 
11.00 – 11.15 Koffie/thee-pauze 
11.15 – 12.00 Blok 2: oudheid 
12.00 – 13.00 Lunch  
13.00 – 13.45 Blok 3: oudheid - middeleeuwen 
13.45 – 14.00 Korte pauze 
14.00 – 14.45 Blok 4: middeleeuwen 
14.45 – 15.00 Koffie/thee-pauze  
15.00 – 15.45 Blok 5: na de middeleeuwen 
15.45 uur        Afsluitende borrel 

Annet van Wiechen

Archeologe en publicist Annet van Wiechen startte na haar studie aan de Rijksuniversiteit Leiden samen met haar partner de onderneming conens & van wiechen (vanaf 1984) die volwassenonderwijs organiseert (bijv. studiedagen) en verzorgt voor diverse organisaties en HOVO's. Haar specialiteit is de oudheid en middeleeuwen in het Middellandse Zeegebied dat ze vaak bereist voor eigen onderzoek. Ze schreef een boek over de cultuurgeschiedenis van de ezel en zijn bastaarden.