Menu

Filosofie van ruimte en tijd

Filosofie van ruimte en tijd
  • Cursusnummer: 20N16
  • Vakgebied: Filosofie
  • Locatie: Tilburg
  • Seizoen: Najaar 2020
  • Dag: Donderdag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    30 Sep 2020
  • Tijd: 14.45 – 16.30 uur
  • Cursusdata: 01-oct , 08-oct , 15-oct , 29-oct , 05-nov , 12-nov , 19-nov , 26-nov , 03-dec , 10-dec
  • Prijs: € 273 (10 colleges)
  • Werkvorm: Hoorcollege met mogelijkheid tot vragen/discussie
  • Literatuur:

    De docent stelt digitaal lesmateriaal beschikbaar. Een syllabus met eigen werk van de docent wordt digitaal beschikbaar gesteld maar kan ook optioneel op papier worden besteld bij inschrijving voor € 17,50.

  • Opmerkingen:

    Reservedatum inhaalcollege 17-12

Filosofie van ruimte en tijd

Ruimte en tijd zijn de kosmische dimensies waarin ons leven zich afspeelt. Beide zijn raadselachtig. Want wat zijn ruimte en tijd eigenlijk? Waar komen ze uit voort? Waarin verschillen ze van elkaar? Hoe verhouden ze zich tot elkaar? Bestaan ruimte en tijd onafhankelijk van de dingen? Hoe ervaren wij ruimte en tijd? In deze cursus bespreken we denkers uit de traditie die antwoorden hebben gegeven op deze vragen en bespreken we de belangrijke kwesties die daarbij opkomen. 

We beginnen met opvattingen uit de klassieke oudheid: Parmenides, Aristoteles, Plotinus en Augustinus. Hier speelt de tegenstelling tussen eeuwigheid en tijd, tussen zijn en worden. Daarna bespreken we de vroegmoderne discussie bij Newton, Spinoza, Leibniz en Kant. Newton dacht dat ruimte en tijd absoluut zijn, onafhankelijk van de dingen die zich erin bevinden. Volgens Leibniz echter zijn ruimte en tijd er pas als er dingen zijn. Volgens Kant zijn ruimte en tijd subjectieve aanschouwingsvormen. Deze posities werken nog steeds door in discussies in de moderne analytische filosofie. In contrast daarmee bespreken we de analyse van de ervaring van tijd en ruimte bij Husserl en Heidegger: hoe ervaren wij verleden, heden en toekomst en hun eenheid?  

Ook enkele oosterse perspectieven van Dogen en Masoa Abe komen aan de orde. Onderzocht wordt of de fysische en de fenomenologische tijd met elkaar geïntegreerd kunnen worden. We sluiten af met een poging ruimte, tijd en bewustzijn in samenhang te doordenken.  
De cursus heeft tot doel de raadselachtigheid van ruimte en tijd te laten zien en is voor iedereen die geïnteresseerd is in de grondslagen van ons kosmische bestaan. 

Opsomming onderwerpen per college: 
College 1: Inleiding, Parmenides: zijn  
College 2: Plato en Aristoteles: tijd en beweging 
College 3: Plotinus: eeuwigheid en tijd 
College 4: Augustinus: de ervaring van tijd 
College 5: Newton en Leibniz: absolute en relationele opvatting van ruimte en tijd 
College 6: Kant: de idealistische opvatting van ruimte en tijd 
College 7: De moderne discussie: temporele en ruimtelijke vacua 
College 8: Husserl: de ervaring van tijd 
College 9: Heidegger: de ervaring van ruimte en tijd 
College 10: De eenheid van ruimte, tijd en bewustzijn 
 

Arnold Ziegelaar

Arnold Ziegelaar studeerde wijsbegeerte aan de Universiteit Leiden en is docent filosofie in het hoger onderwijs. Hij is verbonden aan opleidingen tot geestelijk begeleider bij de Hogeschool InHolland en het OVP. Daarnaast werkt hij voor verschillende HOVO-instellingen en voor de Internationale School voor Wijsbegeerte. Zijn interessegebied is breed en ligt vooral bij levensfilosofie, bewustzijnsfilosofie en godsdienstfilosofie. In 2015 verscheen zijn boek Aardse mystiek en in 2016 Oorspronkelijk bewustzijn bij ISVW uitgevers. 

Uit eerdere evaluaties over deze docent:
"Uitstekende docent, didactisch goed onderlegd, prettige contactlegging."
"Het was uitdagend voor de hersenen en een training in denken en begrip en dat was leuk. Een veeleisende docent die de colleges knap heeft opgebouwd."